Migratie stoppen kan niet, managen is slimmer

Er bestaan eenvoudige, praktische oplossingen voor het migratieprobleem, betoogt Wenen-correspondent Caroline de Gruyter. ‘Europa heeft simpelweg organisatie nodig.’

Migranten uit Nigeria die via Libië de oversteek naar Europa proberen te maken, worden gered door de Italiaanse kustwacht. Foto Emilio Morenatti/AP

Gruyter, Caroline de 11-2013 032

Here we go again. Dertienduizend migranten en vluchtelingen uit zee gevist en in Italië afgezet, in vier dagen tijd. Met honderden tegelijk stappen ze in Libië op een opblaasboot. Smokkelaars vertellen hun dat de kans dat ze worden gered en overgezet redelijk groot is. Dus de reizigers nemen het risico, tegen fikse betaling. Ook op Griekse eilanden komen weer honderden mensen per dag aan.

Intussen begint in Europa het politieke seizoen weer. Een cruciaal seizoen. In diverse EU-landen worden dit jaar of volgend jaar verkiezingen gehouden. Politici troeven elkaar af met de meest botte ‘oplossingen’ voor het migratieprobleem, variërend van „grenzen dicht, muren bouwen” tot „laten verzuipen”.

Zolang Donald Trump nóg botter is, gaan Marine Le Pen, Geert Wilders en Norbert Hofer bijna voor gematigd door en lijkt Nicolas Sarkozy – die de grondwet wil veranderen om een boerkiniverbod mogelijk te maken – een watje. De migratiechaos komt hun goed uit. Die maakt de burger zo bang, dat hij bereid is te stemmen op politici die de voorspoed en het humanisme waar Europa decennialang zo trots op was, om zeep willen brengen.

Temidden van de emotionele, identiteits-hysterie die deze politici gebruiken om aan de macht te komen, zou je bijna vergeten dat er eenvoudige, praktische oplossingen bestaan voor het migratieprobleem. Om het onder controle te krijgen, heeft Europa simpelweg organisatie nodig. Dat is alles.

Wat de migrantenhausse aantoont, is dat ze toch wel komen. De Balkanroute werd gestopt, dus reizen ze nu ook via Noord-Afrika. Stop je de Libië-route, dan komt er weer een andere. Europa valt niet te verzegelen.

Er zijn twee categorieën. Eén: vluchtelingen, op de vlucht voor oorlog en vervolging. Elk Europees land heeft wettelijk de plicht hen op te vangen of te helpen elders goede opvang te creëren – desnoods op een ander continent. Het is beter als de EU ze in hun regio asiel laat aanvragen. Zo kunnen mensen bij EU-kantoren ter plekke geregistreerd en gescreend worden. Nu moeten ze eerst illegaal naar Europa om asiel te vragen. Vluchtelingen die straks aan de criteria voldoen, kunnen legaal komen. Daar komt geen smokkelaar aan te pas. Wie toch illegaal komt, wordt teruggestuurd.

De tweede categorie zijn migranten. Zij komen omdat er werk is. Veel werk: poetsen, oogsten, ziekenzorg. Werk is dé pull factor voor migranten. Werkgevers schreeuwen om goedkope arbeidskrachten. Maar het mag niet: stel je voor dat ze blijven! Dit is een denkfout. Een illegaal gaat niet uit zichzelf terug als hij eenmaal in Europa is: zo’n dodentocht maak je niet nog eens. Maar als hij een arbeidscontract heeft voor vier maanden, en het vooruitzicht dat hij volgend jaar wéér legaal vier of vijf maanden kan werken bij een Spaanse autofabriek of Hollandse boer, dan kan hij rustig een tijdje naar zijn land terug. Velen zullen dat doen.

Migranten die geen legale manier hebben om naar Europa te komen, komen illegaal. We kunnen migratie niet stoppen. Wat we wel kunnen, is het organiseren. We zetten Europese arbeidsbureautjes neer in Afrika, kijken welk EU-land welke arbeidsmigranten nodig heeft, en laten mensen ter plekke op vacatures solliciteren. Wie pech heeft of niet gekwalificeerd is, kan het volgend jaar weer proberen. Zo bepalen we zelf wie er komen, niet de smokkelaars.

Veel politici doen alsof deze oplossing niet bestaat. Ze hitsen ons liever op met moskeeverboden. Zij misleiden de kiezer en maken onze maatschappij kapot. Waarom zou je op ze stemmen?

Caroline de Gruyter is correspondent in Wenen en schrijft wekelijks een column over politiek en Europa.