Het einde van een fileknoop

Achtergrond Infrastructuur

Een vitaal stuk snelweg is nabij: de verbindingsweg A13/A16 bij Rotterdam. Maar het protest ertegen is zeker niet geluwd.

De nieuwe rijksweg tussen A13 en A16 loopt door groen gebied: een tunnel van ruim 2 kilometer lang voert onder natuurgebied het Lage Bergse Bos. Foto Walter Herfst

Met zijn drietjes zijn het vaste klanten in de filetoptien: de rijkswegen A20, A16 en A13. Bij Rotterdam vormen zij sinds jaar en dag hét fileknooppunt van Nederland. Minister Peijs (Verkeer, CDA) onderschreef in 2005 de noodzaak dit probleem op te lossen. Na uitvoerige studie en inspraak kan het leed nu snel geleden zijn. Rijkswaterstaat publiceerde vorige week het tracébesluit voor de verbindingsweg A13/A16, tussen Rotterdam The Hague Airport en het Terbregseplein. Begin 2019 begint de aanleg van elf kilometer snelweg. Vier jaar daarna moet die in gebruik worden genomen.

rotterdam

Dat is althans het plan van Rijkswaterstaat.

Maar omwonenden en natuurliefhebbers, ondersteund door GroenLinks in Rotterdam, zijn vast van plan een streep door die rekening te halen. Zij vrezen overlast van stank, lawaai en fijnstof door de nieuwe weg met tweemaal drie rijstroken. Zij zien horizonvervuiling. En zij vrezen aantasting van natuur- en recreatiegebied het Lage Bergse Bos, waar de weg dwars doorheen loopt.

Dezer dagen belegt Rijkswaterstaat informatiebijeenkomsten in de gemeenten Lansingerland en Rotterdam. Donderdag was de eerste bijeenkomst, bedoeld voor bewoners van Rodenrijs en Bergschenhoek waar de weg langs loopt. Komende week zijn de Rotterdamse wijken Ommoord en Hillegersberg aan de beurt.

Beroep aantekenen tegen het tracébesluit kan tot en met 6 oktober. Dat zal zeker gebeuren, weet het Rotterdamse GroenLinks-raadslid Arno Bonte. „De kritiek van omwonenden op het ontwerp-tracébesluit is straal genegeerd.”

Hij nam het initiatief voor de website geensnelwegdoormijnbos.nl. Tientallen mensen hebben de afgelopen dagen het collectieve bezwaarschrift ondertekend dat zijn partij bij de Raad van State zal indienen. Zij spiegelen zich aan de actievoerders tegen de A4 Midden-Delfland; die wisten enkele decennia de aanleg van zo’n zeven kilometer snelweg tegen te houden.

Saldo nul

Bij Rijkswaterstaat vinden ze dat er in de planning voor de verbindingsweg A13/A16 wel degelijk rekening is gehouden met bezwaren van belanghebbenden. Die eisten bijvoorbeeld dat het geluidsniveau rondom de nieuwe weg niet hoger en de luchtkwaliteit niet lager worden dan in 2012: ‘saldo nul’. Daarvoor is een pakket extra maatregelen getroffen ter grootte van 100 miljoen euro. De begroting voor het nieuwe tracé komt daarmee op nagenoeg 1 miljard euro.

Van al dat geld krijgt de verbindingsweg onder meer hogere geluidschermen en zeer stil asfalt (tweelaags zoab-fijn). Ook onderliggende wegen krijgen stil asfalt en geluidschermen om de geluidsdruk in het gebied te beperken. Voor de nieuwe snelweg is verder voorzien in een landtunnel die vanaf het Terbregseplein onder de Rotte doorloopt en na het Lage Bergse Bos pas boven het maaiveld komt. Daarnaast komt er een zestien meter breed ‘recreaduct’. Die voetgangers- en fietserbrug verbindt natuur- en recreatiegebied de Vlinderstrik (Rodenrijs-West) en het Schiebroeksepark.

Inspraak ‘zwaar ondermaats’

Voor raadslid Arno Bonte en andere critici is het niet genoeg. Er is geen gehoor gegeven aan de door elfduizend mensen ondertekende petitie voor betere inpassing van de verbindingsweg, die ze de Tweede Kamer vorig jaar aanboden, vindt hij.

Bonte acht de kans op succes van het gezamenlijke beroepsschrift groot. Hij noemt de inspraak voor omwonenden „zwaar ondermaats”. Er waren ‘gebiedstafels’, waarin belanghebbenden mochten meepraten over de nieuwe weg, maar „die veranderden niks aan de inpassing in het gebied”. Volgens hem ontbrak een goede afweging van de natuur- en gezondheidsbelangen. Er is „louter gekeken naar de economische effecten voor de Rotterdamse haven en de mogelijkheden om de files te bestrijden op de A13, A16 en A20”.

En dan nog iets, weet de GroenLinkser: de prognoses waarop de minister ruim tien jaar terug besloot tot aanleg van de snelweg zijn verouderd. Toen waren ze relevant, maar inmiddels zijn achterhaald. „Zo is het verkeer op de Rotterdamse Ring afgenomen door de opening van de A4 tussen Schiedam en Delft, een half jaar geleden.”

Op de langere termijn moet je het effect van een nieuwe weg sowieso relativeren, vindt Bonte. „Capaciteitsuitbreiding trekt ook nieuw verkeer aan en leidt doorgaans tot een toename van uitstoot en geluidshinder.” Hij baseert zich hiervoor op het rapport Kansrijk Mobiliteitsbeleid 2016 van het het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving. „De minister heeft deze inzichten niet meegewogen. Trends zoals thuiswerken en autodelen evenmin.”