De Holleeders en het Heinekenlosgeld

Familiedrama

Willem Holleeder probeert de geloofwaardigheid van zijn zus Sonja te ondermijnen. Heeft zij de waarheid gesproken over de Heinekenmiljoenen?

Freddy Heineken en Ab Doderer bij de loods in het Westelijk havengebied, 1983. Foto ANP

Het losgeld van de Heinekenontvoering. Altijd weer dat nooit gevonden losgeld. Waar is het gebleven? Begraven, verbrand, geïnvesteerd in vastgoed? Wat er ook precies is gebeurd met het losgeld – het gaat om een bedrag van tussen de 3 en 4 miljoen euro – het geheim heeft gezorgd voor een schisma binnen de familie Holleeder.

Dat bleek vrijdag opnieuw tijdens een rechtszitting waar de voortgang van het onderzoek naar Willem Holleeder werd besproken. De zaak verkeert in een impasse, zo meldde het Openbaar Ministerie. Getuige Sonja Holleeder wil geen vragen over dat geld beantwoorden en beroept zich op haar verschoningsrecht tijdens de verhoren in de zaak van haar broer Willem. Hij zit sinds eind 2014 vast op verdenking van betrokkenheid bij vijf liquidaties.

Een van de slachtoffers is volgens justitie Cor van Hout, Holleeders partner in crime bij de Heinekenontvoering en de vriend van zijn zus Sonja. Cor en Sonja kregen samen twee kinderen. Zij zijn de erfgenamen van Cor van Hout, die in januari 2003 werd doodgeschoten in het centrum van Amstelveen.

Criminele erfenis ontnomen

Na de dood van Cor van Hout heeft justitie de afwikkeling van zijn erfenis aangegrepen voor een allerlaatste zoektocht naar het Heinekenlosgeld. Hoewel het losgeld niet is gevonden, is Sonja Holleeder in 2007 wel aangemerkt als verdachte. Ze zou onder meer valsheid in geschrifte hebben gepleegd. In 2013 is die zaak geschikt. Er is een bedrag van ruim 1 miljoen euro betaald. Daarmee werd de criminele erfenis van Cor van Hout afgepakt. Van de zaak tegen Sonja bleef niks over. Met die schikking is de zaak afgedaan tenzij blijkt dat Sonja niet op alle punten de waarheid heeft gesproken tijdens de verhoren in die zaak. Als dat zo is, zou zij alsnog vervolgd kunnen worden door justitie.

En daar wringt de schoen. Getuige Sonja Holleeder heeft aangegeven dat zij geen vragen wil beantwoorden over de erfenis van haar partner. De onderzoeksrechter vindt dat goed, tot grote ergernis van de nieuwe advocaten van Holleeder. Zij vinden haar zwijgen opmerkelijk en twijfelen aan de betrouwbaarheid van Sonja.

Op een vraag van Holleeders advocaten of Sonja wel altijd de waarheid heeft verteld, heeft ze volgens Holleeders advocaat Robert Malewicz gezegd dat ze dat niet altijd heeft gedaan. „Daarbij gaat het ook om belastende verklaringen die de getuige Sonja Holleeder bij de politie heeft afgelegd tegen haar broer Willem”, zo stelde Malewicz na de rechtszitting vrijdagmiddag.

Hoe dat verder precies zit en wat er eventueel niet klopt aan haar verhaal is niet duidelijk geworden. Behalve dan dat de advocaten van Holleeder nu stellen dat het verschoningsrecht van Sonja de verdediging van Holleeder nu in de weg staat. „Om haar betrouwbaarheid te kunnen toetsen, moeten wij Sonja hierover kunnen ondervragen”, aldus Malewicz.

Daarom hebben zij de rechtbank gevraagd om de beslissing van de onderzoeksrechter te herzien. Een van de mogelijkheden is dat de rechtbank het Openbaar Ministerie verzoekt om Sonja op dit punt immuniteit te geven. Dan kan zij antwoord geven zonder bang te zijn dat ze door haar eigen verklaringen alsnog wordt vervolgd. Een vergaand en ongebruikelijk verzoek waarover de rechtbank dinsdag een beslissing neemt. Ook zal de rechtbank beslissen over het verzoek om de tekst van de schikking met Sonja Holleeder toe te voegen aan het dossier.

Willems wil is wet

De stellige claim van Holleeders advocaten dat Sonja niet de waarheid heeft gesproken over de erfenis van haar partner Cor van Hout, roept allerlei vragen op. Waarom zou Sonja dan hebben gelogen? En hoe belangrijk is dat dan? Die vragen leiden naar de verhoudingen binnen de familie Holleeder voor de arrestatie van Willem eind 2014.

Volgens zussen Astrid en Sonja Holleeder was Willems wil wet binnen de familie. Als Willem Holleeder niet wilde dat er over dat geld werd gesproken, gebeurde dat niet. De familie Holleeder moest niet alleen leven met de misdaad waar zij niet voor verantwoordelijk zijn, de nooit gevonden miljoenen werden een last waarmee zij allemaal moesten leven. Sonja kreeg daarvoor de rekening in 2007 toen justitie haar beschuldigde van witwassen. Als zij al niet de hele waarheid heeft verteld over die erfenis, suggereert haar advocaat Wout Morra, dan deed ze dat misschien uit angst voor Willem.

De ironie wil dat Holleeder het geheim over het Heinekengeld nu in zijn eigen voordeel probeert te benutten door de betrouwbaarheid van zijn zus in twijfel te trekken. Dat zegt iets over de verhoudingen tussen de Holleeders en over de strategie die de verdediging van Willem zal hanteren in het vervolg. De kwestie rond de vermeende onbetrouwbaarheid van Sonja is de eerste zet in een familiedrama met een onbekend aantal afleveringen en onvoorspelbare afloop.