Afstel Brits-Chinese nucleaire deal is niet per se schadelijk

nrcvindt

In het jaar voordat het Verenigd Koninkrijk zich afwendde van Europa omarmde het China. Lange tijd waren de relaties koel, onder meer over de voormalige kolonie Hongkong en Tibet. Nu zei premier Cameron te hopen op een „gouden tijdperk” en fêteerde de Chinese leider Xi Jiping tijdens een staatsbezoek, in oktober vorig jaar.

Beijing wil dat de Londense City de yuan internationaal vleugels geeft. Londen hoopt vooral op Chinese investeringen. Maar de relatie hapert. Theresa May, premier sinds ‘Brexit’, heeft gezegd een Chinese investering in Britse kerncentrales te heroverwegen.

De kwestie hangt over May’s bezoek aan Hangzhou, waar zondag de G20-top begint. Het Chinese staatspersbureau sprak van „China-fobie” en noemde het Verenigd Koninkrijk „dom” als het „na zijn scheiding van Europa sterkere banden met China afwijst”.

Het idee was dat China zich inkoopt in een nucleair nieuwbouwproject in zuidwest-Engeland, dat achttien miljard pond (21 miljard euro) kost. ‘Hinkley Point C’ moet, bij oplevering in 2025, zeven procent van alle Britse stroom opwekken. Het Franse semi-staatsbedrijf EDF, dat al acht Britse kerncentrales exploiteert, doet de eerste investering en levert één reactor. Waarna China de leiding zou krijgen over de bouw van een tweede model. De Britten betalen dertig jaar een vaste stroomprijs.

Nieuwe centrales zijn nodig: oude Britse reactoren zijn ‘op’, kolencentrales sluiten, gascentrales zijn er weinig, windmolens, zelfs in de aantallen die de Britten bouwen, zijn geen alternatief.

Toch is het besluit op de pauzeknop te drukken verstandig. En afstel moet niet worden uitgesloten. De reactor van dit type is nog nergens in bedrijf. De drie in aanbouw, in Finland en Frankrijk, kampen met vertraging door technische problemen en – sinds de Fukushima-ramp (2011) – zorgen over de veiligheid. Ingenieurs noemen de reactor „veel te complex”. Het ontwerp zou eigenlijk helemaal over moeten. EDF verkeert in financiële problemen; het is mogelijk dat het aan Hinkley Point onderdoor gaat.

Politiek is de centrale ook omstreden. China een strategische infrastructuur laten exploiteren maakt kwetsbaar. Nu al lijkt Londen chantabel: het is muisstil over mensenrechten in China.

De afgesproken stroomprijs is het drievoudige van de huidige marktprijs. Die voor dertig jaar vastleggen, is absurd in een tijd waarin alternatieve energie een revolutie doormaakt, de prijs voor stroom uit wind en zon keldert, én nieuwe types veilige kernreactoren aan de horizon verschijnen. Een deel van al die technologie komt uit China. Een denkpauze is in ieders belang. Dat is de boodschap die May op de G20 aan Xi Jiping moet brengen.