‘Uitblijven hervormingen benadeelt bedrijfsleven’

China

China komt zijn beloftes op het gebied van liberalisering niet na, betoogt het lobbykantoor van het Europese bedrijfsleven aan de vooravond van de G20.

De Chinese staalindustrie wordt ervan beschuldigd met staatssteun geproduceerd staal te dumpen op de wereldmarkt. Foto Reuters / Tyrone Siu

Chinese bedrijven kopen op steeds grotere schaal Europese bedrijven op, maar Europese bedrijven stuiten op hun beurt in China op gesloten deuren. „Vanuit Europa is er een smal, steil en rotsachtig pad naar China, terwijl er vanuit China naar Europa een snelweg ligt”, aldus Jörg Wuttke van de Europese Kamer van Koophandel in Beijing.

Van Chinese wederkerigheid als het gaat om het openstellen van markten is geen sprake, concludeert de organisatie in nieuw onderzoek. „Dat is op enig moment in Europa politiek onhoudbaar”, waarschuwt de belangenbehartiger van het Europese bedrijfsleven in China.

Hoofdoorzaak is het uitblijven van nieuwe hervormingen van de Chinese economie, aldus Wuttke. „Het lijkt er heel sterk op dat hervormen geen prioriteit meer heeft”. Het nieuwe onderzoek dat een bevestiging vormt van eerdere studies zal een rol spelen op de G20 die zondag en maandag in Hangzhou wordt gehouden.

Europese leiders zullen, zo wordt verwacht, van het gebrek aan wederkerigheid een punt maken. Ook subsidies aan Chinese staalfabrieken, waardoor China staal kan dumpen op de wereldmarkt, zal aan de orde komen.

De drie jaar geleden aangekondigde liberalisering van financiële diensten, telecommunicatie en spoorwegen zijn tot nu toe om politieke redenen uitgebleven. Van het voornemen om „de markt” de belangrijkste beslissingen te laten nemen, zoals president Xi Jinping zei op een partijcongres in 2013, is nog weinig terecht gekomen.

Integendeel, de partij lijkt juist zijn greep op de economie uit te breiden. De hervorming van staatsbedrijven in sectoren waar overproductie leidt tot internationale spanningen – zoals staal – ligt nagenoeg stil.

Hervormt China niet, dan is het volgens de Europese Kamer van Koophandel in Beijing de vraag of China aan het eind van dit jaar de status van ‘markteconomie’ moet krijgen. Landen die volgens wereldhandelsorganisatie WTO echte markteconomieën zijn, lopen minder risico te worden beticht van dumping. Volgens een onderzoek van de EU zal het verlenen van deze status tot het verlies van honderdduizenden banen in de EU leiden.

Grote Chinese investeerders doen spectaculaire aankopen in Europa. In 2015 stegen de Chinese aankopen met 44 procent naar 20 miljard euro. Dit jaar hebben Chinese bedrijven al 199 Europese ondernemingen gekocht, waaronder Pirelli en het Zwitserse chemiebedrijf Syngenta. Onlangs ging ook de Duitse robotmaker Kuka over in Chinese handen.

Daar staat tegenover dat China sinds de toetreding tot de WTO slechts mondjesmaat markten openstelt voor buitenlandse investeerders. „Van alle G-20-landen is China het meest gesloten als het gaat om directe buitenlandse investeringen en tegelijkertijd is China op dit moment de grootste investeerder in het buitenland. Dat raakt de wereldeconomie”, aldus econoom David Dollar van het Amerikaanse Brookings Instituut in een voorbeschouwing op de eerste G20-top op Chinese bodem. Hij verwacht dat China er alles aan zal doen om dit gevoelige onderwerp te mijden.