Russische radiotelescoop vangt rare piep op uit de ruimte

Astronomie

Is een radiosignaal dat de Russen opvingen afkomstig van een technisch geavanceerde beschaving? Het zou veel verklaren.

Het zal vast niet, maar stel nu toch eens dat het waar is. Russische astronomen hebben een krachtig radiosignaal uit de ruimte gemeten dat heel misschien afkomstig is van een buitenaardse beschaving.

Nikolaj Boersov en collega’s detecteerden het radiosignaal van ongeveer twee seconden op 15 mei vorig jaar. Dat deden ze met de RATAN-600, een radiotelescoop van de Russische Academie van Wetenschappen in de Russische republiek Karatsjaj-Tsjerkessië, bij de Georgische grens.

Het signaal lijkt afkomstig van de ster HD 164595, liggend op 94 lichtjaar afstand van de aarde in het sterrenbeeld Hercules. HD 164595 is ongeveer even groot als de zon, en het is bekend dat hij ten minste één planeet heeft, een reuzenplaneet dicht bij de ster. Ook heeft HD 164595 ongeveer hetzelfde gehalte aan zwaardere chemische elementen, en een vergelijkbare leeftijd van 6,3 miljard jaar. Al met al lijkt hij behoorlijk op onze zon, waarbij op één planeet leven is.

De Russen hielden het stil

Gek genoeg hielden de Russen het signaal stil, totdat een document erover in handen kwam van een journalist die er een blogje over schreef. Daarna barstte er een golf van internetberichten los over ‘een hoopvol ruimtebericht’.

Toch lijkt het behoorlijk onwaarschijnlijk dat er werkelijk intelligente aliens achter het korte signaal zitten, zei Seth Shostak al snel tegen het Britse blad New Scientist. Shostak is astronoom bij het SETI-instituut dat al sinds 1984 naar signalen van buitenaardse beschavingen zoekt.

Zo zou het nogal wat energie kosten om zo’n krachtige puls de ruimte in te sturen: ruim honderd maal meer dan de aarde van de zon in dezelfde tijd – 2 seconden – aan energie ontvangt. Dus áls er een beschaving is, is die ook meteen technisch geavanceerder dan de onze, zei Shostak, „Het is geen middelbareschoolproject.”

Maar het radiosignaal, met een frequentie van 11 gigahertz, kan ook afkomstig zijn van een aardse stoorzender. Bijvoorbeeld van een geheime militaire satelliet. Ook de Russen zelf denken nu in die richting, zo zei RATAN-astronome Yulia Sotnikova deze week tegen het persbureau TASS.

Nóg een mogelijkheid is dat de ster werkt als gravitatielens voor een radiosignaal áchter de ster. Het signaal wordt dan afgebogen en versterkt, toevallig in de richting van de aarde .

Het Russische team wil de vondst pas in detail bespreken tijdens het International Astronautical Congress in Mexico, eind september. Diverse andere telescopen hebben hun vizier al gericht op de mysterieuze radiobron, zonder resultaat.

De aankondiging komt een week nadat bekend werd dat de dichtstbijzijnde ster, Proxima Centauri op 4 lichtjaar afstand, een mogelijk bewoonbare planeet heeft. Het is echter lang niet de eerste keer dat de alien-alarmen afgaan. In 1967 ontdekte de Noord-Ierse sterrenkundestudente Jocelyn Bell een mysterieuze, regelmatig pulserende radiobron. Die werd aanvankelijk LGM-1 gedoopt, wat stond voor Little Green Man. Later bleek de radiobron een pulsar: een snel draaiende neutronenster.

En vorig jaar nog maten astronomen mysterieuze microgolfpulsen met de 64 meter grote Parkes-telescoop in Australië, vooral na lunchtijd. Na intensief onderzoek bleken die afkomstig van een magnetron waarvan ongeduldige plaatselijke onderzoekers te vroeg het deurtje opendeden.