Offensief tegen de ‘zooi’ op straat

Vuil

Gemeente steekt 12 miljoen euro in strijd tegen afval en zwerfvuil. In 2015 klaagden Rotterdammers er 40.000 keer over.

Op de West-Kruiskade kom je om de vijftig meter een prullenbak tegen, luid en duidelijk voorzien van het opschrift ZOOI. Voor wie het Rotterdams niet machtig is, staat in evenmin mis te verstane letters de vertaling eronder: AFVAL. Is het toeval dat de kosmopolitische winkel- en eethuisboulevard ontbreekt op de lijst van de 135 meest vervuilde straten van Rotterdam? Op de West-Kruiskade uitkomende woonstraten als Adrianastraat, Josephstraat, Gouvernestraat en Van Speykstraat komen wel op die lijst voor.

In 2015 scoorden alle Rotterdamse wijken gemiddeld vier of meer op een schaal van vijf. Daarmee voldeden ze aan het doel dat het huidige college zich bij zijn aantreden had gesteld, dit ondanks de structurele bezuiniging van tien miljoen waardoor bij ‘het product Reiniging’ (zo heet het in de nota Rotterdam Schone Stad) 350 voltijdbanen moesten worden geschrapt. Verantwoordelijk wethouder Joost Eerdmans zegt dat „door stevig in te zetten op mechanisering en vakmanschap” de basis „op orde is om een volgende stap te zetten”.

Want het is hem een doorn in het oog dat de stad in de beleving van de Rotterdammers helemaal niet zo schoon is als de cijfers aantonen. Eerdmans zegt: „Rommel op straat is een grote ergernis van Rotterdammers. We moeten verstoringen en afwijkingen op diverse plekken in de stad voorkomen en direct verhelpen als dat aan de hand is.”

De uitdaging is dus niet zozeer om Rotterdam nóg schoner te krijgen, maar om de beleving van Rotterdam als schone stad te verbeteren. Dat is lastig, want dat ene achteloos weggegooide blikje op een verder proper plein valt des te meer op.

Twaalf jaar geleden was Rotterdam met voorsprong de vieste stad van Nederland, vonden zowel inwoners als stadsbestuurders. Vuil vermenigvuldigde zich op wonderbaarlijke wijze naast afvalcontainers en waaierde uit over straat. Ratten en meeuwen hadden het nog nooit zo goed.

De toenmalige wethouder buitenruimte, Lucas Bolsius, beloofde de gemeenteraad om de stad in 2006 ten minste op niveau drie te hebben en te houden. Hij accepteerde daarmee dat de aanblik van de stad ‘rommelig’ zou zijn, want dat is wat niveau drie betekent. Bij ‘schoonniveau’ vijf ziet alles er spic en span uit. De raad vond indertijd dat de wethouder meer ambitie moest tonen; hij krikte het streefniveau op tot vier en trok er extra geld voor uit.

Na eerdere bezuinigingen legt wethouder Eerdmans nu twaalf miljoen euro extra neer om de strijd tegen zwerfafval, naast de containers geplaatste vuilniszakken en grofvuil en rommel in parken, op marktpleinen en in winkelstraten met hernieuwde daadkracht op te pakken. Er komen vijfhonderd prullenbakken bij en papierbakken krijgen een grotere opening zodat er ook stukken karton in passen. Meer aandacht gaat naar plekken in de stad waar sprake is van hardnekkige vervuiling: daar komen meer afvalbakken, er wordt sneller schoongemaakt en strenger opgetreden tegen overtreders.

Wie zijn dat trouwens, de mensen die afgedankte bureaustoelen, dozen en ijskasten naast vuilcontainers zetten, het plastic flesje waaruit ze hun energiedrank slurpten of het leeggegeten patatzakje zomaar laten vallen of uit de auto op straat gooien? Dat zijn, zegt de nota Rotterdam Schone Stad, „de gebruikers van de buitenruimte. De bewoner, ondernemer of bezoeker die zich stoort aan zwerfvuil op straat, is ook de belangrijkste bron van dat zwerfvuil.”

Een keiharde jij-bak richting klagers over rommel in de stad.

Het schoonhouden van de stad kost zo’n 70 miljoen euro per jaar. Dagelijks zijn 900 mensen in touw met veegmachines, onkruidborstels, poepzuigers, bladblazers, hogedrukspuiten, prikkers en bezems. Rotterdam telt 10.600 prullenbakken op straat. Die kosten 850 (de kleinere) tot 1.300 (XL) euro per stuk. Jaarlijks moet 20 procent worden vervangen. Reparatie, vervanging en onderhoud kosten per jaar bijna 1,8 miljoen. Er zijn 6.500 al dan niet ondergrondse vuilcontainers.

In 2015 werden 40.000 meldingen van ‘schoonverstoring’ gedaan, waarvan 32.512 met de BuitenBeter-app.