‘La La Land’ is ideale opening Venetië

Filmfestival Venetië

Het Filmfestival van Venetië ging gisteravond optimistisch van start met de kleurrijke, energieke en geestige musical ‘La La Land’. Het programma is veelbelovend.

‘La La Land’, met de dansende Ryan Gosling en Emma Stone. ©

Het filmfestival van Venetië had zich geen passender openingsfilm kunnen wensen dan La La Land. De tweede film van de jonge Amerikaanse regisseur Damien Chazelle, met hoofdrollen voor Ryan Gosling en Emma Stone, is een pastiche op de grote Hollywoodmusicals van weleer, maar waakt ervoor om zich volledig over te geven aan nostalgie. Dat geldt eigenlijk ook voor het oudste filmfestival van de wereld, waarvan de 73ste editie gisteravond van start ging: altijd in een ingewikkelde spagaat tussen het roemrijke verleden en de toekomst.

Waardige festivalopening

Regisseur Chazelle is bezeten van de musicals en jazzgrootheden van weleer. Dat bleek twee jaar geleden al uit zijn doorbraakfilm Whiplash, over een sadistische jazzdocent die een leerling-drummer onder handen neemt op een conservatorium. Gosling en Stone hebben als zangers weliswaar hun beperkingen, maar ze zijn innemend en charmant en ook als dansers mogen ze er zijn.

Gosling speelt de jazzpianist Sebastian die aanvankelijk nergens aan de bak komt, omdat hij alleen free jazz wil spelen. Emma Stone is de ambitieuze actrice Mia die bij de filmstudio alleen koffie mag inschenken. Op een van hun eerste dates gaan ze naar een vertoning van filmklassieker Rebel Without A Cause en bezoeken daarna het planetarium van Los Angeles, waar de climax van die film zich afspeelt.

In deze editie valt vooral de sterke aanwezigheid van Hollywood-films op

Chazelle beseft dat de kunstenaars die hij zo vereert in hun eigen tijd allesbehalve nostalgisch met hun hoofd in het verleden leefden. Zij sloegen juist nieuwe wegen in. Pianist Sebastian moet zich dus aanpassen aan de nieuwe tijd en krijgt in de film les in het maken van muziek die in de smaak valt van soulzanger John Legend. Zo voorziet Chazelle zijn retrotrip van wat scherpzinnig commentaar.

Een musical als La La Land bereikt niet de graad van perfectie van de films die Hollywood ooit aan de lopende band maakte. Daarvoor ontbreken de ervaring en de specialisering. Maar La La Land is een onderhoudende, naar het einde toe zelfs ontroerende film, en daarmee een waardige festivalopening.

Op zoek

De toon van de film verschilde nogal van de omstandigheden waarin het festival van start ging. Uit piëteit met de slachtoffers van de aardbeving in midden-Italië vorige week schrapte het festival het galadiner bij de opening van het festival. En de veiligheidsmaatregelen op het Lido zijn stevig aangescherpt in het licht van de recente terreuraanslagen in Frankrijk en elders.

Nu de veeleisende auteurscinema een flink deel van haar traditionele achterban heeft verloren, is festivaldirecteur Alberto Barbera naar eigen zeggen nadrukkelijk op zoek naar filmmakers die een brug kunnen slaan tussen kwaliteitscinema en een breed publiek. Dat bracht hem bij nieuwe films van oude meesters zoals Wim Wenders, die opnieuw samenwerkt met schrijver Peter Handke in Les Beaux Jours d’Aranjuez, bij een documentaire van Ulrich Seidl, Safari, over westerse toeristen die jagen in Afrika, en bij Terrence Malick, die de mystiek getinte natuurdocumentaire Voyage of Time: Life’s Journey presenteert. Daarmee heeft Venetië de nodige ‘usual suspects’ in huis.

Maar deze festivaleditie valt vooral op door de sterke aanwezigheid van Hollywood. Drie jaar achtereen beleefden latere succesnummers bij de Oscars hun wereldpremière in Venetië: Gravity (2013), Birdman (2014) en vorig jaar Spotlight. Dat lokt steeds meer Amerikaanse studio’s naar het Lido. Dit jaar zijn er hoge verwachtingen van de romantische boekverfilming The Light Between the Oceans van regiseur Derek Cianfrance – met Michael Fassbender en Alicia Vikander – en van de dramatische thriller Nocturnal Animals van de voltijds modeontwerper en incidentele filmmaker Tom Ford, die eerder hoge ogen gooide met A Single Man (2009).

Ereplaats voor Nederlander

De Nederlandse regisseur Martin Koolhoven (Oorlogswinter) kreeg van het festival een ereplaats toebedeeld voor de wereldpremière van zijn duistere western Brimstone: de zaterdagavond. Het is zijn eerste internationale productie, met rollen voor Dakota Fanning, Guy Pearce en Carice van Houten. Koolhoven is niet de enige Nederlandse filmmaker in Venetië. In een bijprogramma is een documentaire te zien die Tomas Koolhaas maakte over het werk van zijn vader: architect Rem Koolhaas. Bijzonder is dat niet alleen de architect zelf centraal staat, maar ook de mensen die in zijn gebouwen wonen.

Met de – hopelijk – betere films uit Hollywood, erkende arthouse-veteranen én nieuw werk van aanstormend talent zoals Chileen Pablo Larrain, die een onorthodoxe ‘biopic’ maakte over Jackie Kennedy met Natalie Portman, heeft Venetië een veelbelovend programma rondgekregen. Waar concurrent Cannes steeds meer een veteranenclub wordt van oude bekenden, en het nagenoeg gelijktijdige Toronto bezwijkt onder het overaanbod aan films, heeft Venetië de zaken op dit moment prima op orde.