Een vrolijke cruise naar het einde van de wereld

Foto Crystal Cruises

Terwijl je dit leest vaart het 250 meter lange cruiseschip Crystal Serenity ergens in de poolarchipel met aan boord duizend van de rijkste mensen ter wereld. Het is het eerste cruiseschip ooit dat de Noordwestelijke Doorvaart passeerde, de route van de Atlantische Oceaan naar de Grote Oceaan via het noorden van Canada, waarnaar Hudson al op zoek was.

De passagiers betaalden elk tussen de 20.000 en 100.000 euro, las ik in The Washington Post. Ze beschikken over een casino, zwembad, winkelcentrum, golfbaan. Onderweg is er gelegenheid de Inuit een handje te schudden. Ook geestig: helikopterexcursies naar de restjes van gletsjers in Groenland. Er is een bioloog-tekenaar mee die schetsjes maakt van ijsberen.

Foto Crystal Cruises / Conrad Field

Foto Crystal Cruises / Conrad Field

Wat een voorrecht om nu mens te zijn. Vroeger was dit een barre tocht, pas in 1906 lukte het ontdekkingsreiziger Roald Amundsen de route helemaal te bevaren. Maar nu het ijs smelt, komen de plezierbootjes. Een mijlpaal voor de mensheid, niet bewerkstelligd door ons vernuft, maar door onze vervuiling: dit is de maanlanding van de klimaatverandering.

Er zijn hier grappen gepast over de Titanic. Over hoe de elite nippend aan cognac inspecteert hoe de aarde vergaat.

„Hoe was je vakantie?”

„Fantastisch, naar de smeltende pool gevaren op een diesel brakend megaschip, volgend jaar weer!”

Blogger Will Oremus van Slate noemde deze toeristen ‘’s Werelds meest verschrikkelijke mensen’. Te makkelijk. Cruisereizigers zijn inderdaad escapisten bij uitstek, ze willen de lelijke wereld niet zien – maar wie wil dat nou wel? De meeste mensen zijn van binnen cruisereizigers, alleen met minder geld.

De paradox is juist dat dit ontsnappingsreisje recht af koerst op de grote rampspoed van het smeltend ijs. Die casino’s etc. zijn noodzakelijk om niet gek te worden van het zien van kermende ijsbeerjonkies.

Sowieso, als de zeespiegel stijgt, kun je het best op een schip zitten — dat hebben we van Noach.

Je kunt de tocht live volgen, maar we moeten gissen hoe het de passagiers vergaat. Op de persfoto zien we alleen twee piepkleine menselijke gestalten op de boeg. Waar zijn de andere 998? Binnen, waarschijnlijk. Simpele keus: golfen, naar het casino, shoppen — óf op de plecht de afgrond in staren? Die twee op het dek zijn denk ik de eenzame melancholici aan boord.

De kans dat de mensheid aan het eind van deze eeuw verdwenen is, ligt volgens een enquete onder wetenschappers op 19 procent, groter dan de kans dat je zes gooit met een dobbelsteen. Ik las er deze week over in De Groene Amsterdammer. Diezelfde wetenschappers bleken wanhopig omdat ze het publiek niet bereiken.

„Ik zie een groep mensen vrolijk in een boot zitten wuiven, ze nemen foto’s onderweg en weten niet dat die boot recht naar een krachtige en dodelijke waterval dobbert”, aldus een van de wetenschappers, Katrin Meissner, in een handgeschreven brandbrief. Die boot, dat is de Crystal Serenity.

Screen-Shot-2016-09-02-at-9.10.36-AM

Maar hoe harder je roept dat de wereld vergaat, begreep ik ook uit het stuk, hoe minder mensen luisteren. Zelfde als met doodgaan: we weten allemaal dat het héél erg is enzo, een verontrustend probleem, maar juist daarom denken we er niet aan. Daarom hebben we verstrooiing: film, literatuur, cruisevakanties en types als Jan Roos.

Wil je mensen dus laten nadenken over de rampspoed, dan moet je die mooier maken.

Nu is deze cruise zelf al een voorbeeld van de aantrekkelijke kanten van klimaatverandering. Maar er is meer. Zo meldden wetenschappers deze week dat ze dankzij het smelten van de eeuwige sneeuw in Groenland het oudste leven op aarde ontdekt hebben: fossielen van 3,7 miljard jaar oude bacteriekolonies.

NRC plaatste een foto van zulke stromatolieten: kegelvormige bouwwerkjes gemaakt door onze voorouders. Een soort Pompeï van algendrab.

Foto Allen Nutman / Nature

Foto Allen Nutman / Nature

Het beeld ontroerde. Vooral toen ik las dat de kegelvorm wellicht komt omdat de beestjes aan fotosynthese deden: ze zouden naar het zonlicht toe groeien, reikhalzend als spreekwoordelijke zonnebloemen. De levenslust! Onder zulke barre omstandigheden!

Of in de poëtische woorden van NASA-geoloog Abigail Allwood, die op de vondst reageerde: „Geef leven een halve kans en het gaat er mee aan de haal”.

Het is een wonderlijk toeval dat de Crystal Serenity min of meer langs de plek in Groenland vaart waar die oudste levenstekens zijn aangetroffen. Een helikopter-excursie lijkt me verplicht. Als er leven mogelijk is, zelfs in die piepjonge aarde, wie is dan bang dat het leven in 2099 zomaar weg is?