Een echte schrijver maakt notities in een Moleskine

Bestaat Gamal Fouad wel? De debuterende schrijver is op internet bijna niet te vinden, wat voor iemand die, zoals hij, jonger dan 65, natuurlijk al zeer verdacht is. En dat Fouad volgens de flap in ‘Alexandrië’ geboren is – u weet wel, dat Alexandrië dat we toch vooral kennen van de fameuze bibliotheek – draagt ook al niet bij aan het geloof dat hij een mens van vlees en bloed is.

Dit alles komt mooi overeen met de roman die hij heeft geschreven, want die laat zich lezen als een groot spel rondom de vraag wat de ficties zijn rondom een, of het, schrijverschap. Want zoals bekend hangen er nog steeds nogal wat mystificaties rondom dit beroep. Een schrijver moet niet alleen goede boeken schrijven, hij wordt ook geacht snijdende analyses te kunnen geven op het gebied van de politiek, de kunst, of desnoods sport. Verder is hij blijkbaar, getuige de Zomergasten-aflevering met Griet Op de Beeck, ook een autoriteit op het gebied van de zielepijn.

De hoofdrolspeler van Oneindig eiland heet Ka, en iets of iemand moet hem voor een schrijver hebben gehouden, want op een goede dag wordt hij uitgenodigd om op een tropisch eiland schrijflessen te geven. Ka hapt toe, want waarom ook niet, hoewel hij al in geen tijden meer serieus werk van het schrijven heeft gemaakt. Op het eiland volstaat het woord ‘schrijver’ om gezag aan de te geven cursus te verlenen, en Fouad kamt ook elders de auragrenzen van de schrijverij af: zo vinden er ellenlange onderhandelingen plaats over de aankoop van een Moleskine-notitieboekje: voor de bühne sinds jaar en dag hét kleinood waar ‘de’ schrijver mee op pad gaat.

©

Een interessante greep is de opvoering van de cursist Rafael. Fouad voert hem al monologen afstekend op, en het is lang onduidelijk hoe we dit verhaal moeten plaatsen. Is het Rafaels verhaal? Is het een door Rafael geschréven autobiografie? Of hoort het nergens bij en is het alleen maar een poging van Fouad om nog meer zand in de verhalenmachine te gooien dan er al in zat?

Niet alles is goed gegaan in het boek. Er hadden bijvoorbeeld wel wat zakjes zand uitgegooid mogen worden, daarmee was de ballon vast hoger ter hemel gestegen. Maar de beginselen die aan Oneindig eiland ten grondslag liggen – eenzaamheid en kernloosheid – komen in vlagen sterk naar voren. Het heeft wel iets van Bolaño’s Wilde detectives af en toe, met al die mensen die zo dicht op elkaar leven en toch helemaal niks van elkaar af weten.