Aantal Afrikaanse olifanten drastisch gedaald

Grote Olifanten Telling

Uit een grote telling blijkt dat het aantal Afrikaanse olifanten in korte tijd met 140.000 is afgenomen. Kan handel in ivoor worden gestopt?

Foto iStock

Het gaat niet goed met het grootste landdier ter wereld, de Afrikaanse olifant. Tussen 2007 en 2014 nam de totale populatie met 30 procent af. Dat blijkt uit de Grote Olifanten Telling, het eerste omvangrijke rapport in jaren waarin het aantal in Afrika overgebleven olifanten in kaart wordt gebracht.

In het huidige tempo van een daling van 8 procent per jaar is binnen negen jaar de helft van de populatie verdwenen, verwachten de onderzoekers. Ze publiceerden woensdag een wetenschappelijk artikel in PeerJ.

Ruim 352.000 savanneolifanten, naast de bosolifant één van de twee in soorten in Afrika, werden er geteld in achttien Afrikaanse landen. Althans, dat was in 2014 zo, toen de studie werd afgerond. Daarmee was het aantal savanneolifanten met 140.000 afgenomen sinds 2007. Inmiddels is het aantal verder gedaald, stellen de onderzoekers: in het huidige tempo met jaarlijks 30.000 olifanten.

Tussen 1995 en 2007 groeide het aantal olifanten in Afrika, maar die groei is nu helemaal teniet gedaan.

De telling is een initiatief van Paul Allen, medeoprichter van computergigant Microsoft. Hij investeerde 7 miljoen dollar (6,27 miljoen euro) in het project. Met tientallen vliegtuigen vlogen negentig onderzoekers in 2014 over Afrikaanse landen als Angola, Mozambique en Tanzania.

Stropers die uit zijn op de ivoren slagtanden zijn de belangrijkste oorzaak voor het drastisch teruglopen van de olifantenstand. Internationaal is de handel in ivoor daarom ook al verboden, maar op de interne markt van sommige landen is de verkoop nog wel toegestaan. Ivoor wordt bijvoorbeeld in Azië gezien als een statussymbool en gebruikt in kwakzalvermiddeltjes.

De olifantensterfte lijkt het grootst in Kameroen, Tanzania, Mozambique en Angola, zo schrijven de onderzoekers. Daarnaast zijn sommige olifantengroepen zo klein geworden (zoals in Tsjaad en Mali) dat ze zouden kunnen uitsterven. De onderzoekers zeggen „zeer geschrokken” te zijn van de resultaten van hun telling.

De resultaten zullen worden besproken op het congres van de International Union for the Conservation of Nature (IUCN), dat deze donderdag begint in de Amerikaanse staat Hawaii. Daarbij zal onder meer een voorstel worden besproken om de handel in ivoor ook op alle binnenlandse markten te verbieden. De Amerikaanse president Barack Obama en zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping hebben zich daar vorig jaar al voor uitgesproken.

Volgens hoofdonderzoeker Mike Chase is de hoop op voortbestaan van de Afrikaanse olifant in de komende decennia nog niet verloren, maar dan moet er wel een hoop gebeuren. „Met het juiste materiaal, verder onderzoek en de politieke wil om in actie te komen kunnen we de olifanten helpen om ook de komende decennia voort te bestaan.”