Slim politiek idee: attaqueer de NRC

Alle parkeerruimte was bezet, om er te komen moest je kilometers door de verzengende hitte lopen. Eenmaal in de zaal kon ik hem amper zien. Een oudere vrouw bood me water met een rietje aan, erg vriendelijk, want ik zweette nogal.

tomjanmeeus0-2

Ik ging op een stoel in het journalistenvak staan om hier, op het platteland van Pennsylvania, tenminste iets van Donald Trump op te vangen.

Bekend was dat hij graag „de oneerlijke media” aanviel. Het publiek reageerde nogal lauw – totdat Trumps mensen de feestvreugde vergrootten door tijdens zo’n aanval het spotlicht op het journalistenvak te zetten.

Andere verslaggevers kenden dit ritueel blijkbaar. Ik was als enige op die stoel blijven staan, en dus het beste doelwit waartegen de meute agressief kon doen. Dit ging de meute goed af. En het vreemdste was: de vrouw die me eerder water gaf, stond er ook tussen, haar vinger in de lucht, priemend in mijn richting.

Nu is weerzin tegen traditionele media al decennia onderdeel van Amerikaanse campagnes. Verslaggevers zouden bevooroordeeld zijn en onder één hoedje spelen met de macht. „Dit wantrouwen moet je uitspelen”, vertelde Trumps vertrouweling Roger Stone me. „Media aanvallen is voor Trump: opkomen voor de gewone man.”

In Den Haag volgen Denk en Wilders die methode. Andere partijen hebben eigen trucjes. Een SP’er zal een ongemakkelijk verhaal in De Telegraaf ontlopen door de krant te stigmatiseren: „Typisch Telegraaf.” Idem een PVV’er over een ongemakkelijk NRC-stuk: „Typisch NRC.”

Zo raken alle media gepolitiseerd. En het dubbelzinnige hieraan is dat media kwetsbaarder zijn naarmate ze zich journalistieker gedragen. Openlijke partijdigheid neemt wantrouwen bij politici en hun aanhang weg. Nieuwe feiten melden over politici onder een claim van neutraliteit, bevestigt juist vaak wantrouwen. Dus in de logica van Stone is het slim als Hollandse politici een krant als NRC aanvallen: die doet onpartijdig en is nog elitair ook.

Het paradoxale gevolg: alle media staan onder druk partijdiger te worden. Het begin van het einde van de journalistiek. En de politieke weerzin tegen media is nu vervangen door agressiviteit en destructiedrang: anders komt, zie Trump, het punt niet meer over.

Zelf was ik vooral gefrappeerd door het effect op de vrouw die me eerst water gaf. Ik sprak haar na afloop aan. Ze was opnieuw erg aardig, iemand die, geloof ik, niet doorhad hoe eenvoudig ze op te zwepen was. Ze zag het gevaar niet: dat was het gevaarlijke. Schuldige onschuld.

Opgewekt vroeg ze: wil je even een foto van mijn vriend nemen? Op zijn shirt stond: Hillary for Prison 2016.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @TomJanMeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.