Kleurige kunst op de voormalige Bijlmerbajes

Haas&Hahn

Het Nederlandse kunstenaarsduo Haas&Hahn schildert de Bijlmerbajes, nu een vluchtelingenopvang, in vrolijke kleuren.

Door Haas&Hahn beschilderde entree van de voormalige Bijlmer-gevangenis Foto John van Hamond

Ze gaven sloppenwijken in Brazilië en Haïti al vrolijke kleuren. Met hun ‘Favela Painting’ hebben ze internationaal naam gemaakt de afgelopen tien jaar. Nu hebben de kunstenaars Dre Urhahn (42) en Jeroen Koolhaas (39), samen Haas&Hahn, de grauwe Bijlmerbajes in Amsterdam onder handen genomen. Nederlands beroemdste voormalige gevangenis wordt een opvangplek voor vluchtelingen.

Ze hadden hun oog al laten vallen op de Bijlmerbajes. Beide kunstenaars wilden al langer met hun vrolijk gekleurde mozaïekschilderingen het somber gebouwencomplex transformeren.

Ze waren met het Amsterdamse Fonds voor de Kunst al met een vooronderzoek begonnen. „Toen dachten we dat het leuk zou zijn met gedetineerden en ex-gedetineerden te gaan schilderen”, vertelt Dre Urhahn op een bankje, samen met Jeroen Koolhaas, voor de ingang van het Bijlmerbajes-complex. Dat er nu vluchtelingen in komen maakt het alleen maar interessanter voor hen. Al eerder werkten ze samen met vluchtelingen, in het vluchtelingenkamp Skaramagas in Griekenland.

Ook bij dit Bijlmerbajesproject werken ze samen met vrijwilligers en vluchtelingen in Amsterdam. Het vooraanzicht van de entree van de voormalige gevangenis is al beschilderd met rechthoekige vlakken, in bonte maar rustgevende kleuren. „We wilden een verwelkomend werk maken”, aldus Urhahn, „dat niet een specifieke boodschap uitspreekt.”

Het werk van Koolhaas en Urhahn in Rio de Janeiro, maar ook in Philadelphia, Haïti en Curaçao, kenmerkt zich door opvallend kleurgebruik. Ze werken niet met grote figuratieve afbeeldingen, eerder laten ze zich inspireren door geometrie en het herhalen van patronen.

Koolhaas: „Voor ons ligt daarin een verborgen harmonie, dat vinden wij fascinerend. Die link hebben we ook geprobeerd aan te brengen in het werk hier in de voormalige Bijlmerbajes.”

„We hebben hier te maken met vluchtelingen die vreselijke dingen hebben meegemaakt”, zegt Koolhaas. „Die komen dan in een gebouw dat er heftig uitziet. Je ziet direct: dit is een gevangenis. Er werd ons gevraagd of we konden helpen om die eerste perceptie te veranderen. We zouden het liefst een veel uitgebreidere samenwerking met de vluchtelingen willen opzetten, waardoor er meer dialoog ontstaat. Dat we het met mensen samen doen als een performance maakt het kunst.”

Voor het eerste werk aan de entree van de Bijlmerbajes werkten vluchtelingen en lokale vrijwilligers samen. The Refugee Company, een bedrijf dat vluchtelingen koppelt aan ondernemers en bedrijven, bracht hen in contact met vluchtelingen in Amsterdam.

Uiteindelijk zou het duo behalve de entree ook de buitenkant van de torens willen beschilderen. „Het ontwerp is opgezet als iets dat kan groeien”, legt Koolhaas uit.

Urhahn: „We hebben in ons werk niet een bepaald einddoel. Omdat we het proces zo belangrijk vinden, hopen we nog een tijd hier door te kunnen werken.”