‘Japan heeft 16 pct van het goud, door e-waste’

Dat schreef onder meer de NOS.

Foto Getty

De aanleiding

Japan wil over vier jaar bij de Olympische Spelen in Tokio zorgen voor medailles van e-waste. Het land wil de benodigde metalen halen uit oude consumentenelektronica, zoals smartphones en computers. Daarvan heeft Japan voldoende. „Het land, dat weinig natuurlijke bronnen heeft, bezit alsnog dankzij alle oude elektronica 16 procent van de goud- en 22 procent van de wereldwijde zilvervoorraad”, schreef de NOS. Onder meer het Amerikaanse Fox News noemde dezelfde cijfers.

Waar is het op gebaseerd?

De NOS en Fox News noemen de Japanse Nikkei Asian Review als bron. Deze Engelstalige krant schrijft inderdaad over een ‘mijn’ van goud en zilver in oude elektronica, die goed is voor 16 procent goud en 22 procent zilver van „the world’s total reserves”. Zo zou Japan in 2014 143 kilo goud, 1.566 kilo zilver en 1.112 ton koper hebben gewonnen uit oude elektronica.

En, klopt het?

Omdat in sport vooral goud telt, checken we het deel van de bewering over dat metaal. De auteur van het artikel in de Japanse krant is niet bereikbaar. Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan Tilburg University, is dat wel. Het lijkt hem sterk dat Japan 16 procent van het goud heeft. „Het grootste deel van de goudvoorraad ligt in de kluizen van centrale banken, vooral in de opkomende landen, zoals China. Het deel dat uit de oude elektronica gewonnen wordt is beperkt.”

De World Gold Council, een belangenvereniging in de goudindustrie, houdt cijfers bij van welke landen goud in bezit hebben. Japan stond in augustus van dit jaar op de negende plaats, met 765,2 ton. De totale wereldvoorraad is volgens de council 32.803,5 ton. Dat betekent dat Japan 2,3 procent van al het goud heeft.

Ook stelt de Council op basis van een onderzoek van de Boston Consulting Group uit 2015 dat al het gerecyclede goud goed is voor eenderde van het totale aanbod. 10 procent daarvan is e-waste.

Vergelijkbare cijfers komen van Jaco Huisman, wetenschappelijk adviseur van de United Nations University. Dat is de onderzoekstak van de Verenigde Naties, gevestigd in Tokio. Huisman doet onder meer onderzoek naar e-waste en recycling en is een van de auteurs van The Global E-Waste Monitor 2014.

De onderzoekers berekenden dat over 2014 wereldwijd 11 procent van het goud in elektronica zit. „Dat is zo’n 320 ton aan goud in de globale e-waste, ten opzichte van ongeveer 4.000 ton goud in de wereldproductie, waarvan 66 procent mijnproductie is en 34 procent gerecycled goud. Het aandeel goud in Japanse e-waste zou 0,6 procent van de wereldproductie zijn. Lage waarden ten opzichte van de wereldtotalen.”

Met de grootte van de voorraden van e-waste van landen is niet precies te zeggen hoeveel goud wordt teruggewonnen. Huisman: „Er zijn grote verliezen in inzameling en verwerking. Maar omdat de Japanse metaalsmelters wereldwijd recyclingmateriaal aankopen, zal het land weinig moeite hebben om het benodigde goud en zilver voor de Olympische Spelen te leveren.”

Conclusie

Japan bezit dankzij alle oude elektronica 16 procent van de wereldwijde goudvoorraad, schreven verschillende media. Dat klopt niet, het is 2,3 procent. Het goud uit e-waste is een klein deel van wat wereldwijd wordt gewonnen. We beoordelen de stelling als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt