Eten in gezelschap van ratten en een pad

Hygiëne Restauranthouders zijn ontsteld over de lijst met ‘vieze restaurants’ van RTL. „Na een reeks boetes kunnen wij niet opnieuw beginnen.”

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit bij eerdere inspectie van een bakkerij annex dönerzaak in Rotterdam. Foto’s David van Dam

„Vanaf hier moet je eigenlijk een schort aan.” Hamed Alghiwi, bedrijfsleider van wokrestaurant eazie, houdt zich aan de regels van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Het Amsterdamse restaurant dat hij runt, haalt tegenwoordig scores van boven de 90 procent, zegt hij. In het verleden was dat weleens 30 procent. De prei en champignons liggen nu keurig in bakken, klaar om na sluitingstijd de koelkast in te gaan.

Toch staat eazie op een lijst van 172 ‘vieze restaurants’ in Nederland, die RTL dinsdag publiceerde. De zender had de documenten via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur in handen gekregen. Restaurants op de lijst voldeden in 2015 tot drie keer toe niet aan de voorwaarden van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Dat betekent dat ze drie boetes moeten betalen en onder verscherpt toezicht komen te staan. Eazie kwam onder meer op de lijst omdat voorraadkasten niet schoon waren, en op meerdere plekken muizenkeutels werden aangetroffen.

Het zou zomaar gevolgen voor de omzet van Alghiwi’s restaurant kunnen hebben. Alleen: de eazie van de boetes is niet de eazie van nu. Het restaurant dat slecht scoorde op hygiënetests was een franchise. Inmiddels is de zaak overgenomen door de restaurantketen zelf.

„Als je je zaken niet op orde hebt moet je niet zeuren, maar een overname verandert wel iets.”

Het is de voornaamste reden voor ontsteltenis bij restauranthouders. Vies is vies, maar zij kunnen nu gasten verliezen door fouten uit het verleden die in veel gevallen – ook volgens rapporten van de inspectie – al goedgemaakt zijn. Op de lijst van RTL staat dat vermeld, maar daarmee zijn ze nog niet van de lijst met ‘vieze’ restaurants af.

Anderzijds is het gezelschap op die lijst niet van onbesproken gedrag. Inspecteurs van de NVWA vonden onder meer „fecaliën”, uitwerpselen dus, op de vloer van een bedrijfsruimte met een verstopt riool. En het stikt van de beesten in de bezochte restaurants: aangetroffen werden ratten, kakkerlakken, en zelfs een pad.

Foto Jochem van Staalduine

De keuken van eazie, nu. Foto Jochem van Staalduine

Loshangende brandblusser

De lijst met ‘vieze restaurants’ doet de vraag rijzen of NVWA-rapporten niet openbaar gemaakt zouden moeten worden. Is de consument niet gebaat bij informatie over de hygiëne van zijn favoriete restaurant?

Joris Prinssen, woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vreest dat het verschil tussen kleine en grote overtredingen dan verdwijnt. „Ik denk niet dat mensen de gepubliceerde rapporten helemaal gaan lezen.” Volgens hem zijn er nogal wat gradaties in de overtredingen. „Je kunt ook bestraft worden voor een loshangende brandblusser.” Daarnaast zou publieke bekendmaking volgens hem een ongelijk speelveld opleveren.

„Niet alle restaurants worden bezocht, die capaciteit heeft de NVWA niet.”

Voedselwaakhond Foodwatch is het niet eens met de KHN. „De NVWA heeft zelf gezegd dat ze meer informatie openbaar willen maken”, zegt woordvoerder Jurjen de Waal. Hij pleit voor zichtbare, op het raam geplakte inspectierapporten.

Foto Jochem van Staalduine

Grand Café Frankendael. Foto Jochem van Staalduine

Koks ontslagen

De restaurants zelf balen vooral dat ze na een reeks boetes en verbeteringen niet opnieuw kunnen beginnen. „Gebeurd is gebeurd”, zegt Kees Bustra, eigenaar van eetcafé De Rosmolen in Willemstad. Hij werd beboet voor onder andere een defecte koelwerkbank en een verontreinigde frituuroven. „Maar de overtredingen zijn meer dan een jaar oud en we willen verder met een schone lei.” Hij investeerde in een extern bureau dat de hygiëne in zijn eetcafé controleert, maar dat staat weer niet in het rapport. „De lijst zou een stuk relevanter zijn als de informatie up-to-date zou zijn.”

Ook Maurice Loonstijn, eigenaar van Grand Café Frankendael, nam maatregelen nadat de Voedsel- en Warenautoriteit hem op de vingers tikte voor rotzooi onder de werkbank en een niet goed werkende koeling. Na de eerste inspectie voerde hij een „indringend gesprek” met zijn personeel, na de tweede beboeting ontsloeg hij drie van de vier koks in zijn keuken.

Inmiddels is alles weer in orde in zijn restaurant, maar desondanks staat Frankendael toch op de lijst. Loonstijn zou liever een actuele lijst met NVWA-rapporten gepubliceerd zien. „In 2014 had dit nieuwswaarde. Nu snap ik de relevantie niet.” Bang voor wegblijvende gasten is hij niet.

„Ik kreeg één belletje van iemand die al jaren komt, en vroeg hoe het zat. Maar vanavond zit hier gewoon 75 man.”