Wat moet de KNVB nu gaan doen?

Nog nooit was er zoveel wanorde rondom de KNVB en Oranje als deze week. Wat is er mis? We spraken met twee experts.

Bondscoach Danny Blind tijdens een persconferentie in Grand Hotel Huis ter Duin. Foto: Robin van Lonkhuijsen/ANP

Zelden was er zoveel wanorde rondom de KNVB en het Nederlands elftal als de voorbije dagen. Bert van Oostveen treedt af als directeur betaald voetbal, technisch verantwoordelijke Hans van Breukelen heeft meningsverschillen met bondscoach Danny Blind en Ruud Gullit wordt toch geen assistent-bondscoach. Om nog te zwijgen over het gedwongen aftreden van teammanager Hans Jorritsma, die vanaf volgend 1 januari zijn taken moet neerleggen.

„Het is een puinhoop”, vindt Kees Jansma, voetbalexpert, presentator en voormalig perschef bij Oranje. „Je moet zorgen dat je linker- en rechterhand hetzelfde uitvoeren’’, zegt organisatie- en bedrijfsdeskundige Gaston Sporre, tevens oud-bestuurder bij PEC Zwolle en SC Heerenveen.

Wat gaat er mis bij de KNVB?

Sporre: „Met name de communicatie. Vanuit het Zeisterbos [waar het hoofdkantoor van de KNVB staat, red.] komen weinig en verschillende verklaringen, waardoor het publiek het moet doen met berichtgeving in de media. Dit heeft bijna wat weg van praktijken in Oost-Europa. Er worden beslissingen genomen, maar waarom is onduidelijk. Het publiek moet ernaar gissen. De zaak wordt op straat uitgevochten, waardoor de leider al snel een schietschijf wordt. Opvallend is ook dat de KNVB zulke hoge eisen stelt aan voetbalclubs, terwijl het bij de bond zelf een zootje is.”

Jansma: „Te veel mensen hebben zich uitgelaten over de gang van zaken. De een zegt dit, de ander zegt dat. Waarbij ik de nuance wil plaatsen dat technisch directeur Hans van Breukelen er pas net zit. Hij kreeg enkele niet afgewerkte dossiers op zijn bureau, moest vervolgens het woord voeren, maar werd daarbij niet gedekt door anderen. Samen moet je juist één lijn volgen. Net als politici binnen een partij. Hoe fel de discussies intern misschien ook zijn, naar buiten toe moet je dezelfde boodschap uitdragen. Dat is niet gebeurd.”

Is de voetbalwereld zo anders dan andere branches?

Sporre: „Je hebt het normale en het abnormale bedrijfsleven. Voetbal behoort toe aan het laatste, het is onvoorspelbaar. Bij Achmea kon ik planmatig werken en volgde als het goed is resultaat. Maar zet je elf internationals bij elkaar, dan is het nog niet zeker dat je kampioen wordt.”

Jansma: „Ik zie niet direct verschillen. Net als in elk bedrijf is er een duidelijke hiërarchie. Met aan de top een opperhoofd die autoriteit moet hebben, maar ook moet openstaan voor overleg en dialoog met zijn medewerkers. Er dient leiderschap te zijn. Maar dat is er niet. De kwetsbaarheid van Bert van Oostveen ettert door naar alle rangen bij de KNVB.”

Sporre: „In de voetbalwereld is het belangrijk dat je het niet moeilijker maakt dan het is. Vergelijk het met een goochelaar die tien borden in de lucht houdt op een stokje. Wanneer die daarbij ook nog gekke bewegingen maakt, gaat het al snel mis. Voor je het weet blijf je met een stoffer en blik achter om de scherven aan te vegen.”

Wat is uw eerste advies aan de nieuwe leider van de KNVB?

Sporre: „Doe normaal en wees transparant. Zorg dat je verbinding hebt met belanghebbenden. Je hoeft niet je kwetsbaarheid te tonen, maar vertel wel dat er kwetsbaarheden zijn. In Zeist proef ik een beetje het huilie-huilie-gevoel. Alsof het hen allemaal is overkomen.”

Jansma: „Ga met elkaar praten. Stel een goed mediabeleid op. Bij het aantreden van Louis van Gaal deden we dat ook. Twee A4’tjes bij het begin van de tweejarige cyclus. Daarna hebben we het er nooit meer over hoeven hebben.”

Sporre: „Bij Achmea had ik altijd één duidelijke regel. Zorg dat je linker- en rechterhand hetzelfde doen. Bij de KNVB gebeurt dat niet. Daar zegt Hans van Breukelen dit, Danny Blind dat. Alsof de ene manager van de supermarktketen diervriendelijkheid promoot en de ander de plofkip verdedigt.”

Jansma: „De KNVB moet nu vooral de juiste mensen bij elkaar zoeken. Mensen met een lange houdbaarheidsdatum. Het lijkt nu alsof het bij heel de KNVB een zootje is. Intern gaat er juist heel veel goed. Behalve rondom het Nederlands elftal. Daar is het een puinhoop.”

Sporre: „De KNVB is nu een vulkaan waar continu nieuwe dingen uitkomen. Het is zorgwekkend.”