Voor Emmanuel Macron was het ministerschap een tussenstation

Frankrijk De Franse politieke ster Macron vertrok dinsdag als minister van Economie. Maar zijn afscheid klonk als een beginselverklaring.

Tijdens een persconferentie zei Macron dat hij zijn ontslag indiende om zich 'toe te kunnen leggen op zijn politieke beweging'. Foto Matthieu Alexandre/AFP

Hij was al een tijdje op weg naar de uitgang. Sinds minister van Economie Emmanuel Macron (38) vorige maand officieel zijn politieke beweging En Marche! lanceerde en steeds meer afstand nam van het „systeem” en de door de regerende Parti Socialiste gevaren koers, was zijn plek in de Franse regering nog moeilijk houdbaar. Maar hij wilde niet meteen na de aanslag in Nice of stilletjes midden in de zomer zijn vertrek bekend maken.

Dinsdag deed hij dat alsnog. Hij diende zijn ontslag in bij president François Hollande om „vrij te kunnen spreken, voorstellen te kunnen doen, te handelen, mensen samen te brengen”, zei hij in een laatste persconferentie op zijn ministerie die veel weg had van een beginselverklaring. Hij zei „tegen de grenzen van ons politieke systeem” op te zijn gelopen en sprak over een „collectieve onmacht” die „imperfecte oplossingen produceert”.

Maar of hij daadwerkelijk volgend jaar al kandidaat is bij de presidentsverkiezingen liet hij opnieuw handig in het midden. „Ik ben vastberaden om alles te doen opdat onze waarden, onze ideeën, onze daden Frankrijk vanaf volgend jaar kunnen veranderen”, zei hij wel.

Eind september komt hij met een „diagnose” van het land, gebaseerd op duizenden huisbezoeken door vrijwilligers van En Marche! Zijn uiteindelijke besluit hangt volgens analisten en zijn entourage af van een eventuele kandidatuur van Hollande. Macron was voordat hij in 2014 minister werd als plaatsvervangend secretaris-generaal van het Élysée een van diens belangrijkste adviseurs. Een kandidatuur tegenover de huidige president zouden kiezers als verraad kunnen zien.

Maar er is ook een ander probleem. Macron, ex-bankier bij Rothschild, is in peilingen weliswaar nog altijd een van de populairste politici van het land, in het bijzonder bij rechtse kiezers. Maar dat imago heeft hij vooral te danken aan economische thema’s. Hij ziet globalisering niet als bedreiging maar als „kans”, liberaliseerde de economie en pleitte er (vergeefs) voor om de 35-urige werkweek, een links kroonjuweel, op de schop te nemen.

Macron staat voor een modern en hervormend Frankrijk dat onder gewone Fransen minder omstreden is dan bij de politieke elite.

Kijk hier het interview dat Macron na zijn ontslag gaf aan TF1:

Door de recente aanslagen en de vorige week bevestigde kandidatuur van oud-president Sarkozy lijken de Franse campagnes ondanks de economische malaise echter exclusief over identiteit en veiligheid te gaan. Dat zijn twee onderwerpen waarover Macron zich hoegenaamd nog niet heeft uitgelaten.

Macron, die geen lid is van de Parti Socialiste, vaart ideologisch een in Frankrijk enigszins onbekende koers die raakt aan het sociaal-liberalisme van de Derde Weg in de jaren negentig, met nadruk op individuele vrijheid.

Zijn beweging is „links noch rechts” heeft hij eerder gezegd. „Ik ben links, van een links dat gelooft in vrijheid”, zei hij dinsdag. Hij hoopt in het centrum kiezers te vinden die moeite hebben met de steeds extremere polarisatie.

Maar makkelijk zal dat niet zijn: Macron is nooit verkiesbaar geweest en heeft dus nog nooit een campagne hoeven voeren. Hij heeft in het land niet het netwerk dat politici met soms tientallen jaren ervaring hebben.

Zijn taken worden tot de verkiezingen overgenomen door minister van Financiën Michel Sapin.