Twee rokken, een witte kap, wooden shoes en dan klikklikklik

Zomerbaan

Voor sommigen is de zomer een extra drukke periode. Kostuumfotograaf Paulien de Boer fotografeert op piekdagen 200 toeristen in Volendam.

Fotograaf Paulien de Boer: „Mensen denken vaak dat ze knapper zijn dan ze in het echt zijn.” Foto’s Tammy van Nerum

‘Can you put the wooden shoe a bit more to the left?’ Paulien de Boer spreekt het Chinese stel in de felle lampen van de fotostudio toe. „Rechte rug en goed de camera inkijken. Heel goed. Nu nog even lachen.”

De Boer (48) werkt al sinds haar 13de bij het familiebedrijf Fotostudio De Boer in Volendam. Samen met haar broer runt ze de studio waar op een piekdag – de maand augustus is het drukst – zeker 200 man in klederdracht op de foto gaan. Minstens vier dagen per week werkt ze van half negen tot half vier als bedrijfsleider en fotograaf, in het weekend helpen twee van haar vier kinderen ook mee. Ze vermoedt dat een paar van hen ook het bedrijf zullen ingaan. „Het is gewoon heel leuk werk.”

Haar grootvader startte het bedrijf in 1925, nadat hij zag hoe een groepje Volendammers en Amerikanen onder grote hilariteit van kleding wisselden. „Eigenlijk is me nooit gevraagd of ik dit wel wilde” zegt De Boer. „Onze familie zit al 90 jaar in de kostuumfotografie, het werd gewoon aangenomen.” Erg heeft ze dat overigens nooit gevonden. „Dit is volgens mij het beste beroep dat er is. Het is gezellig en alle andere Volendammers zijn jaloers. Je werkt toch op de dijk, hè. Dat is echt een eer.”

Het is een druilerige ochtend en de dijk van Volendam is nog nagenoeg leeg. Een paar Italianen proberen ‘kibbeling’ uit te spreken, een Japanner worstelt met zijn paraplu. „Veel Volendammers zien de toeristen liever gaan dan komen, maar de toeristenindustrie garandeert hier de welvaart”, zegt De Boer. „Als er echt een verdubbeling komt van de toeristen dan moeten ze wel iets aan de infrastructuur doen, want je kunt ze hier niet meer kwijt.”

Rond twaalf uur wordt het druk in de winkel. Het helpen van de klanten gaat volgens een strak stramien: de mannen en vrouwen worden gescheiden en krijgen vervolgens een kostuum op maat. De mannen dragen een wijde zwarte broek en een rood jasje met een befje, de vrouwen twee rokken, een bloedkoralen ketting om de hals en een licht gesteven ‘hul’: een witte kap.

„Ik houd van speelse foto’s”, vertelt De Boer, die de vakopleiding fotografie afrondde. „Maar ik ben ook heel perfectionistisch. Compositie, licht, alles moet volmaakt zijn. Ik weet nog dat er hier een keer een man zei: ‘Can you make this foolish picture?’ Dat vond ik zó beledigend. Ik dacht: man, jij weet echt niet waar je het over hebt.”

Decor met bootjes

3108ECOvolendama4k

Klikklikklik. Van bescheiden Spaanse travestiet tot nuffig Brits stel, allemaal worden ze door De Boer vastgelegd. Voor de schouw met antieke poffertjespan, of tegen het decor van vissersnetten en schommelende bootjes. „Het is een moeilijk vak hoor, fotografie. Mensen denken vaak dat ze knapper zijn dan ze in het echt zijn.”

Zelfs na 35 jaar hetzelfde tafereel vastleggen, vindt De Boer het niet saai. „Het is ook prachtige kleding. Het accentueert de taille en de boezem, er zit een mooie ketting bij van koraal en goud, en het streepje in de rok zorgt ervoor dat je langer lijkt. Nederlanders vinden het soms boers, maar wij zien dat niet zo.”

In de winkel geboren

Het is inmiddels half twee en de ruime studio kan rekenen op een flinke doorstroom, bezoekers worden in rap tempo op de foto gezet. De Boer: „Ik klik in principe vijf keer en dan moet-ie erbij zitten.”

3108ECOvolendamb4k

In een kantoor vol op elkaar gestapelde dozen, vertelt ze even later: „Hier, waar wij nu zitten, woonden mijn opa en oma. Mijn vader is zelfs in deze winkel geboren: mijn oma stond de weeën weg te puffen achter de toonbank en toen het bijna zover was, stuurde ze iemand om mijn tante te halen om de zaak over te nemen. Anderhalf uur later was het kind er en de volgende dag stond ze er gewoon weer. Zo ging dat toen. Er moest toch brood op de plank.”

Mind your step! klinkt het die middag onophoudelijk door het pand als de toeristen de drempel overkomen. Bij binnenkomst loopt iedereen eerst langs een muur met foto’s van bekende mensen in klederdracht. Gerard Joling, Freek de Jonge, Pauw en Witteman, allemaal hebben ze zich hier verkleed als Volendammers. Want zo is het natuurlijk, when in Rome, do as the Romans do. Het lijkt erop dat jong of oud, bekend of niet, we allemaal een Volendammer in ons hebben die eruit wil.