Slijmerig kwabje

©

Muizen. Ik snuffel graag rond op de wetenschapspagina’s van deze krant. In vrij begrijpelijke taal worden recente wetenschappelijke publicaties toegankelijk gemaakt voor een gemiddeld onderlegd figuur als ik. Onderzoekers van de universiteit van Heidelberg zijn erin geslaagd, zo lees ik afgelopen vrijdag, onze thermostaat in de hersenen te identificeren.

In Science beschrijven de onderzoekers hoe het ze gelukt is bepaalde neuronen op afstand te blokkeren of juist te stimuleren in muizenhersentjes waardoor de diertjes warmer of kouder werden. Het was al langer bekend dat de lichaamsthermostaat van zowel mensen als muizen zich ergens in de hypothalamus moest bevinden. Nu weet ik eindelijk dat in mijn en uw hersenentjes sommige neuronen gevoelig zijn voor calciuminstroom. Voilà: de thermostaat.

De hypothalamus is overigens een ding apart. Het is een soort van logistiek overslagstation waar behalve temperatuurregulering „bloeddruk, slaap, sekszin, honger, dorst, hartslag” de weg naar de consument vindt.

Dat er ergens binnen in de schedel zich een thermostaatje bevindt, wist ik natuurlijk al een paar decennia uit de beroepspraktijk van het wielrennen. Soms werkte het uitstekend, soms leek er een zekering doorgeslagen.

Ik herinner me momenten waarop de hypothalamus het bepaald onredelijk vond om nog door te fietsen. Maar wie luistert er naar zo’n slijmerig kwabje als de koers het niet toelaat?

Op de hypothalamus viel geen peil te trekken. Het kwam voor dat de hypothalamus groen licht gaf terwijl de rest van het fysieke systeem op apegapen lag.

Mijn persoonlijke hypothalamus voelde zich het prettigst bij een buitentemperatuur van dertig graden of hoger. Misschien was het een fout in de programmering, feit ik wel dat ik pas in die omstandigheden aan overwinningen toekwam.

Toen ik een paar dagen geleden onder de Nederlandse tropenzon de pedalen opzocht voor een gezellig ritje, keerde de hypothalamus zich vreemd genoeg tegen me. Het werd een martelgang. Toen ik thuiskwam, zag ik op de televisie de coureurs in de Vuelta zich in regenjasjes hullen tegen regen en kou. Maar er waren coureurs daar, dat weet ik zeker, wier hersenkwabben knorden van genot.

De onderzoekers in Heidelberg verwachten dat hun vondst verder onderzoek zal stimuleren naar traumabehandeling waarbij lichamen gekoeld moeten worden. Naar koorts, naar het afweersysteem, naar energieverbruik, naar obesitas en naar levensverwachting. Er wordt gewag gemaakt van een medicijn dat oververhitte mensen weer op de been kan helpen. Het wordt er niet bij gezegd, maar ik voorzie nu al fantastische toepassingen in de sport.

Peter Winnen is oud-profwielrenner en schrijver.