Apple krijgt naheffing van 13 miljard euro

Belastingontwijking

De EU ligt op ramkoers met de VS: technologiebedrijf Apple krijgt een forse belastingnaheffing uit Ierland, op last van de Europese Commissie.

Foto Reuters

De Europese Commissie presenteert technologiebedrijf Apple een achterstallige belastingrekening die kan oplopen tot 13 miljard euro. Dat meldt eurocommissaris Margarethe Vestager vandaag in een verklaring. Volgens de Europese Commissie heeft Ierland jarenlang te weinig belasting geheven op winsten van Apple en hadden andere bedrijven niet de mogelijkheid om van dezelfde voordelen gebruik te maken.

De Apple-zaak draait om de vraag of de belastingdeal die de Ierse regering sloot met de technologiereus verkapte staatssteun was. Lidstaten van de Europese Unie beconcurreren elkaar de laatste jaren fel op het gebied van belastingen voor bedrijven, om op die manier zoveel mogelijk hoofdkantoren binnen te halen. De Commissie oordeelt nu dat Ierland daarin met Apple een stap te ver is gegaan. Dat kan ook gevolgen hebben voor belastingdeals van andere bedrijven.

300816_Appletruc_IG80

Uit een onderzoek van de Amerikaanse Senaat bleek in 2013 dat Apple in Ierland jarenlang ongeveer 2 procent winstbelasting betaalde, terwijl 12,5 procent in Ierland het standaardtarief is. Volgens Vestager betaalde Apple zelfs maar 1 procent belasting in 2003, en daalde dat zelfs tot slechts 0,005 procent in 2014.

Eerder oordeelde de Europese Commissie ook al dat een belastingafspraak tussen Nederland en Starbucks onrechtmatig was. Daarnaast lopen er nog meer zaken die draaien om de vraag of te gunstige belastingdeals gelden als verboden staatssteun.

Amerikaanse bedrijven reageren zeer fel op de stap van de Commissie om een eerder gesloten deal met een lidstaat ongeldig te verklaren. Die leidt tot rechtsonzekerheid in de Europese Unie, vinden ze. Juristen hebben de komende tijd hun handen vol aan het analyseren van de gevolgen voor andere bedrijven die belasting deals hebben gesloten in de EU.

Ook de Amerikaanse regering mengt zich in de discussie. Die voelde de bui voor Apple blijkbaar vorige week al hangen. Toen stuurde het Amerikaanse ministerie van Financiën een brief van 25 pagina’s naar de Europese Commissie waarin die werd gewaarschuwd voor een te harde aanpak van belastingdeals. „De Commissie moet niet proberen met terugwerkende kracht belasting te innen”, schreven de Amerikanen.

Protectionistisch instituut

Het Amerikaanse ministerie van Financiën benadrukt ook dat naheffingen van Europese belastingen aan Amerikaanse bedrijven ten koste gaan van de Amerikaanse belastingbetalers. Het Amerikaanse belastingsysteem werkt zo dat bedrijven belastingen die ze in het buitenland betalen kunnen aftrekken van de belastingrekening in de Verenigde Staten.

In de brandbrief stonden nog geen concrete tegenmaatregelen, en het is nog onduidelijk hoe eventuele repercussies er precies uitzien. „Dat wordt nog oppassen voor al die Portugese techreuzen die massaal smartphones verkopen in de Verenigde Staten,” sneerde een cynisch commentaar in de Financial Times.

De Amerikaans-Europese handelsrelaties staan al langer onder druk. Onderhandelingen over het vrijhandelsverdrag TTIP lijken gezien recente opmerkingen van Franse en Duitse bewindspersonen niet goed te gaan.

Het beeld dat in Amerikaanse media wordt verspreid van de Europese Commissie is dat van een verouderd en protectionistisch instituut. Zo wordt in Amerikaanse kranten regelmatig aangehaald dat Eurocommissaris Margarethe Vestager, verantwoordelijk voor veel onderzoeken naar Amerikaanse bedrijven, in haar vrije tijd fanatiek doet aan breien.

In eerdere zaken waarbij de Commissie hard optrad tegen Amerikaanse bedrijven beschuldigde president Barack Obama de Europese Commissie van „anti-Amerikanisme”. Ook op mededingingsgebied lopen diverse zaken tegen Amerikaanse ondernemingen, waaronder een zeer omvangrijk onderzoek tegen internetbedrijf Google. De Europese Commissie spreekt telkens met klem tegen dat het haar te doen is om specifiek Amerikaanse bedrijven. Ook tegen het Russische Gazprom en het Italiaanse Fiat lopen bijvoorbeeld zaken.

Apple heeft inmiddels aangegeven in beroep te gaan tegen de beslissing van de Commissie en de verwachting is dat ook Ierland zal volgen, waardoor deze zaak mogelijk nog jaren zal duren.