Onderzoek: fusie villadorp Haren en Groningen onnodig

Moet het villadorp Haren fuseren om uit de financiële problemen te komen? Nee, constateert vanmiddag gepresenteerd onderzoek.

De binnenstad van Haren op archiefbeeld. Foto ANP / Catrinus van der Veen

Haren hoeft niet te fuseren met buurstad Groningen vanwege de kwetsbare financiële positie van het villadorp. Dat constateert het Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden (COELO) in een maandagmiddag gepresenteerd onderzoek.

Haren wil zelfstandig blijven, lieten drie op de vier inwoners per referendum weten, maar volgens de provincie Groningen kan de gemeente dat financieel niet bolwerken. Gedeputeerde Staten sturen daarom aan op fusie met de stad Groningen en buurdorp Ten Boer. Half september wordt het herindelingsontwerp vastgesteld.

Meer belasting betalen

Maar zo’n fusie is niet per se nodig, schrijft het COELO, een onafhankelijk onderzoeksinstituut van de Rijksuniversiteit Groningen. „De financiële positie van Haren is zwak als gevolg van gevoerd beleid, maar vormt geen acuut probleem”, staat in het rapport. „Met voldoende politieke wil kan het probleem door de gemeente zelf worden opgelost.”

Dat is ook wat het gemeentebestuur van Haren zelf wil. Als de burgers bereid zijn meer belasting te betalen en genoegen nemen met een minder hoog voorzieningenniveau, zegt COELO-directeur Maarten Allers, zal de gemeente op eigen kracht in staat zijn tegenvallers op te vangen.

‘We zijn zwart gemaakt’

Burgercomité Haren, opdrachtgever van het onderzoek, reageert verheugd op de uitkomsten. Initiatiefnemer Gustaaf Biezeveld:

„De provincie heeft ons ten onrechte zwart gemaakt. Haren staat helemaal niet aan de rand van het faillissement, zoals herhaaldelijk is beweerd. De provincie heeft op basis van onvolledige en daarmee onjuiste informatie besloten dat Haren niet zelfstandig kan blijven. Dat getuigt van onbehoorlijk bestuur.”

Als het aan Burgercomité Haren ligt, geeft de provincie de gemeente nu de kans zelfstandig het verbeterplan uit te voeren. Dan kan de herindeling beperkt blijven tot de stad Groningen en buurdorp Ten Boer, zonder Haren. Raadsleden van Ten Boer hebben daar geen moeite mee, zo bleek tijdens een raadsvergadering in juni. Hoe eerder de fusie met de stad rond is, klonk het, hoe beter.

‘Niet verbaasd’

De provincie Groningen zegt niet verbaasd te zijn over de uitkomst van het rapport. De provincie is het eens met de redenatie dat de financiële positie van gemeenten niet de enige motivatie moet zijn voor herindeling, maar stelt dat er meerdere redenen zijn, zo zegt een woordvoerder:

“Als we naar de regio kijken, zien we dat alle omliggende gemeenten gaan opschalen binnen twee jaar, dat er grote maatschappelijke opgaven zijn en dat de bestuurskracht van de gemeente beperkt is en het is zeer de vraag of in de veranderende omgeving Haren daarop een antwoord kan bieden via samenwerkingsrelaties. Daarnaast is de financiële situatie zwak, de begroting beperkt beïnvloedbaar en zijn bezuinigingen nog niet concreet ingevuld.”

Lees ook het opiniestuk van Auke van der Woud en Gustaaf Biezeveld in NRC vorige week: Zo wordt ‘Groot-Groningen’ gecreëerd