Merkel straalt, maar zegt nog niets

CDU Wil Merkel een vierde termijn? Ze houdt de spanning er nog even in.

Bondskanselier Angela Merkel (CDU) afgelopen zondag met voetballer Jérôme Boateng. Foto Rainer Jensen/AFP

Zó stralend had Duitsland bondskanselier Merkel lang niet meer gezien. Terwijl haar populariteit gestaag slinkt door haar aanpak van de vluchtelingencrisis, is onzeker of ze kandidaat zal zijn voor een vierde ambtstermijn. Van alle kanten staat ze onder zware druk, in binnen- en buitenland. Maar zondag kon ze zich koesteren in de glans van de populaire topvoetballer Jérôme Boateng.

Merkel voerde een openbaar gesprek met Boateng in de zonnige tuin van het Kanzleramt, ter gelegenheid van de jaarlijkse dag waarop ministeries hun deuren openen voor het publiek. Het leverde eindelijk weer eens foto’s op waarop Merkel niet zorgelijk keek maar opgewekt, ja bijna flirtend met de boomlange voetballer van het jaar. Ideaal campagnemateriaal – zij het dat de Bondsdagverkiezingen pas volgend jaar herfst worden gehouden.

Maar nu al heeft Merkel positieve aandacht hard nodig. Volgens een peiling van dit weekeinde vindt de helft van de Duitsers dat ze volgend jaar moet stoppen als kanselier. Zelfs onder de aanhang van haar eigen partij, de CDU, groeit de weerstand. En de Beierse zusterpartij CSU heeft het afgelopen jaar zo vaak kritiek op haar geleverd dat er twijfel is gegroeid of CDU en CSU zich bij de Bondsdagverkiezingen wel achter één kandidaat kunnen scharen als Merkel meedoet.

Kaarten tegen de borst

Als het idee postvat dat Merkel – aan de macht sinds 2005 – uitgeblust is, en geïsoleerd in haar eigen kamp, dan kan dat haar flink hinderen bij het oplossen van de vele problemen die op haar bord liggen. Zou ze nu aankondigen niet nóg een termijn te ambiëren, dan kan dat haar niet alleen politiek verlammen, maar het kan binnen haar partij ook een harde opvolgingsstrijd ontketenen. Dat zou heel slecht uitkomen, met twee deelstaatverkiezingen op komst: op 4 september in Mecklenburg-Vorpommern en twee weken later in Berlijn.

Maar kondigt ze nu al aan wél kandidaat te zijn, dan barst de verkiezingsstrijd meteen in alle hevigheid los - terwijl Merkel daar de komende maanden haar handen nog lang niet voor vrij heeft. In de Brexit-crisis heeft ze het voortouw genomen door voor de komende Europese top met verschillende groepjes regeringsleiders te spreken. In Duitsland is nog veel werk te verzetten om de chaos van de vluchtelingenstroom onder controle te krijgen.

Voorlopig houdt Merkel haar kaarten daarom dicht tegen de borst. Ze zal „op een gegeven tijdstip” laten weten of ze weer kandidaat voor het kanselierschap wil zijn, zei ze zondag. Ze wilde zelfs niet zeggen of ze bij het CDU-partijcongres in december haar voorzitterschap van de partij wil verlengen. Maar haar aanhangers in de partijtop hebben minder reserves. Afgelopen dagen heeft een aantal van hen gezegd erop te rekenen dat Merkel opgaat voor een vierde termijn.