Lilian Marijnissen op plaats drie SP-verkiezingslijst

Tweede Kamerlid Renske Leijten staat op twee, achter lijsttrekker Emilie Roemer. SP-voorzitter Ron Meyer heeft plek 22 gekregen.

Lilian Marijnissen tijdens een campagne van de FNV in 2014. Foto: Bart Maat/ANP

De SP komt met vooral hoogopgeleide dertigers als nieuwe kandidaat-Tweede Kamerleden, van wie verreweg de meesten al geworteld zijn in de partij – als lid van lokale fracties of medewerker van de SP-Tweede Kamerfractie. Vakbondsbestuurder Lilian Marijnissen (31), dochter van oud-SP-leider Jan Marijnissen en opgeleid als politicoloog, komt op plaats drie. Dat blijkt uit de concept-kandidatenlijst van de SP voor de Tweede Kamerverkiezingen van maart volgend jaar.

SP-voorzitter Ron Meyer zei eerder in NRC dat hij “de rauwheid van de straat” naar de fractie wilde halen en ook “de buschauffeur” op de lijst wilde hebben “naast de academicus”.

SP-fractievoorzitter Emile Roemer, opnieuw lijsttrekker bij de verkiezingen, zegt nu dat het vooral de bedoeling is dat “de loodgieters en de schoonmakers zich kunnen herkennen” in de Tweede Kamerleden. “Wij hebben altijd gezegd: de geluiden van de straat moeten wij laten horen in de Kamer. De mensen die daar voor ons zitten moeten het straatwerk, het werk in de wijk, kennen en de hele top van deze lijst voldoet daaraan. Ze komen uit onze eigen kweekvijver, via onze interne opleidingen.”

Fractievoorzitter

Tweede Kamerlid Renske Leijten staat op twee. Zij was zelf lid van de commissie die de kandidaten de afgelopen maanden selecteerde. Ook de voorzitter van die kandidatencommissie, partijvoorzitter Meyer, staat zelf op de lijst: op plaats 22.

Roemer zegt dat het zíjn wens was dat Meyer op de lijst kwam. “Ik wil met alle opties rekening houden. Als ik in het kabinet zou gaan, wil ik dat Ron de Kamer in kan komen als versterking” Meyer zou dan mogelijk fractievoorzitter worden. “Maar als wij 25 zetels halen en ik blijf in de Tweede Kamer, dan blijft Ron gewoon voorzitter. We gaan niet met z’n tweeën in de Kamer zitten.”

Roemer vindt het “heel normaal” dat Leijten als lid van de kandidatencommissie op plek twee staat. “Wij deden dat eerder ook al zo. Ik vind dat een prominente SP’er uit de Kamer, iemand die weet wat het werk precies inhoudt, zich met de lijst moet kunnen bemoeien.”

Vernieuwing

Van de zittende SP-fractie, met vijftien Kamerleden, staan er maar negen bij de eerste 25 op de lijst. Vijf van hen hadden eerder al hun vertrek aangekondigd, een zesde die tot het laatst toe wél verder wilde, Tjitske Siderius, heeft volgens Roemer laten weten dat ze toch niet op de kandidatenlijst wilde komen.

Dat meer dan een derde van de zittende Kamerleden nu weggaat, wil Roemer geen “uittocht” noemen. “Het is heel gezond dat je ook vernieuwing hebt. Harry van Bommel zat al 19 jaar in de Kamer en anderen soms al elf. Of ze waren eerder al medewerker.”

Roemer zegt dat aan niemand is gevraagd of ze wilden vertrekken.

“Ik ben er wel altijd vóór geweest dat de lijst een mix zou worden van nieuwe en ervaren mensen. Als dan iedereen die er nu zit, kandidaat had willen zijn, dan moest een aantal van hen wel accepteren dat ze wat lager op de lijst kwamen.”

Meyer en Marijnissen

Bij SP’ers in Den Haag ging al wat langer het verhaal rond dat Meyer zelf op de lijst zou komen, en ook Lilian Marijnissen – en dat een van hen Roemer zou kunnen vervangen als er, zoals eerder, publieke optredens mislukken en hij zou opstappen.

Roemer noemt dat idee “heel raar”. “Ik zou niet weten wat er mis kan gaan als je bedenkt dat we bij alle verkiezingen van de afgelopen jaren, voor de gemeenten, Europa, de provinciale staten, hebben gewonnen. Ook bij het Oekraïne-referendum zaten wij bij de winnende kant. Ik zou niet weten waarover ik me zorgen zou moeten maken.”

De vorige Tweede Kamerverkiezingen verliepen wél teleurstellend voor de SP, die hoog had gestaan in de peilingen. “Iedereen kan daar wel weer over beginnen”, zegt Roemer, “maar de drie of vier wedstrijden erna zijn goed gegaan. En dat zal ook zo zijn met de wedstrijd die eraan komt.”