Duitse vicekanselier Gabriel beschouwt TTIP als mislukt

Handelsverdrag

Het handelsverdrag tussen de VS en de EU komt er niet, denkt de Duitse vicekanselier. Zijn scepsis sluit aan bij de strijd tussen SPD en CDU.

In een Foto Emmanuele Contini/NurPhoto via Getty Images

De onderhandelingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over het vrijhandelsverdrag TTIP zijn feitelijk mislukt. Dat heeft de Duitse minister van Economische Zaken en vicekanselier Sigmar Gabriel zondag verklaard tegenover televisiezender ZDF.

De gesprekken over het omstreden TTIP-verdrag, voluit het Transatlantic Trade and Investment Partnership, slepen al jaren voort, zonder dat er veel vooruitgang wordt geboekt. Gabriel in het interview: „Naar mijn mening zijn de onderhandelingen met de VS de facto mislukt, hoewel niemand dat echt zal toegeven. De reden van het falen is dat wij als Europeanen niet wilden buigen voor de Amerikaanse wensen”.

De scepsis van Gabriel over TTIP sluit aan bij de gevoelens van zijn scoiaal-democratische achterban en heeft betekenis binnen de Duitse partijpolitiek. De komende tijd volgen verschillende verkiezingen in Duitsland, waaronder volgende week in de deelstaat Mecklenburg-Vorpommeren. De SPD onderscheidt zich met een anti-TTIP-positie van de CDU van bondskanselier Angela Merkel.

Merkel verklaarde in mei dat zij de onderhandelingen voor het einde van het jaar wil afronden. Maar niet alleen de moeizame onderhandelingen maken die planning onwaarschijnlijk. Een andere vertragende factor is het Britse vertrek uit de Europese Unie, waartoe de kiezers in juni besloten. Hierdoor vervalt de deelname aan het verdrag van het Verenigd Koninkrijk, in Europa de grootste voorstander van TTIP en medestander van de VS. Ook de Amerikaanse presidentsverkiezingen van november maken Merkels tijdpad niet kansrijk.

Vicekanselier Gabriel wees erop dat er in veertien gespreksrondes geen akkoord is over ook maar éé'n van de 27 hoofdstukken van het beoogde verdrag. In juli vond in Brussel de laatste gespreksronde plaats, de derde in zes maanden. De onderhandelingen zijn opgesplitst, zodat in kleine stappen sneller progressie geboekt kan worden. Dat is volgens Gabriel tot op heden niet gelukt.

Veel linkse Duitse kiezers zijn tegen het verdrag, omdat ze vrezen dat bedrijven te veel macht krijgen. Een omstreden element van TTIP is de arbitrage bij geschillen via een aparte instantie. Buitenlandse investeerders kunnen in zo’n geval een regering aanklagen buiten de rechtbank om. Critici vrezen dat daarmee de Amerikaanse claimcultuur naar Europa komt. Op 17 september wordt in diverse Duitse steden tegen TTIP gedemonstreerd.

Gabriel heeft wel vertrouwen in CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement), het handelsverdrag waarover de EU met Canada een akkoord hoopt te bereiken en dat volgens Gabriel eerlijker is. „De overeenkomsten met de VS en Canada worden ten onrechte gelijk gesteld. Daardoor is het debat erover erg lastig.”