De SP-lijst staat vol met academici

Selectie

Het is de SP niet gelukt buschauffeurs en loodgieters op de lijst voor de Kamerfractie te zetten. Maar deze moeten zich wel in de lijst „herkennen”.

De buschauffeur, een loodgieter? Ron Meyer, voorzitter van de SP, zei eerder nog dat hij ook zo’n kandidaat op de lijst voor de SP-Tweede Kamerfractie wilde: náást de academicus, om de „rauwheid van de straat” naar het parlement te halen. Nu de lijst er is – met vooral hoogopgeleide dertigers – blijkt de bedoeling toch anders te zijn geweest.

De buschauffeurs, de loodgieters en de schoonmakers, zegt SP-leider Emile Roemer, moeten zich „kunnen herkennen” in de Tweede Kamerleden. „Wij hebben altijd gezegd: de geluiden van de straat moeten wij laten horen in de Kamer. De mensen die daar voor ons zitten, moeten het straatwerk, het werk in de wijk, kennen en de hele top van deze lijst voldoet daaraan. Ze komen uit onze eigen kweekvijver, via onze interne opleidingen.”

De meest aansprekende dertiger van die nieuwe groep is vakbondsbestuurder Lilian Marijnissen, politicoloog, dochter van oud-SP-leider Jan Marijnissen en al dertien jaar raadslid in Oss. „Een buitengewoon talent”, vindt Roemer. Zij komt op plaats drie. Verder zijn het vooral leden van lokale fracties of medewerkers van de SP-Tweede Kamerfractie.

Van de zittende SP-fractie, met vijftien Kamerleden, staan er maar negen bij de eerste 25 op de lijst. Vijf van hen hadden eerder al hun vertrek aangekondigd, met als meest bekende: Harry van Bommel. De zesde die vertrekt, is misschien wel de meest onbekende: Tjitske Siderius. Zij wilde heel lang wél verder, maar noemt de Haagse politiek nu een „slangenkuil” waar ze genoeg van had.

Dat meer dan een derde van de zittende Kamerleden nu weggaat, wil Roemer geen „uittocht” noemen. „Het is heel gezond dat je ook vernieuwing hebt. Harry van Bommel zat al negentien jaar in de Kamer en anderen soms al elf. Of ze waren eerder al medewerker.”

Roemer zegt dat niet is gevraagd of iemand wilde vertrekken. „Ik ben er wel altijd vóór geweest dat de lijst een mix zou worden van nieuwe en ervaren mensen. Als dan iedereen die er nu zit kandidaat had willen zijn, moest een aantal van hen wel accepteren dat ze wat lager op de lijst kwamen.”

Teleurstellend

Op plaats twee staat Kamerlid Renske Leijten. Zij was zelf lid van de commissie die de kandidaten de afgelopen maanden selecteerde. Ook de voorzitter van die commissie, partijvoorzitter Ron Meyer, staat zelf op de lijst: op plaats 22.

Roemer zegt dat het zíjn wens was dat Meyer op de lijst kwam. „Ik wil met alle opties rekening houden. Als ik in het kabinet zou gaan, wil ik dat Ron de Kamer in kan komen als versterking.” Meyer zou dan mogelijk fractievoorzitter worden. „Maar als wij 25 zetels halen en ik blijf in de Tweede Kamer, dan blijft Ron gewoon voorzitter. We gaan niet met z’n tweeën in de Kamer zitten.”

Onder SP’ers in Den Haag ging al wat langer het verhaal dat Meyer zelf op de lijst zou komen, en ook Lilian Marijnissen – en dat een van hen Roemer zou kunnen vervangen als er, zoals eerder, publieke optredens mislukken en hij zou opstappen. Roemer noemt dat idee „heel raar”. „Bij alle verkiezingen van de afgelopen jaren, voor de gemeenten, Europa, de Provinciale Staten, hebben we gewonnen. Ook bij het Oekraïnereferendum zaten wij bij de winnende kant. Ik zou niet weten waarover ik me zorgen zou moeten maken.”

De vorige Kamerverkiezingen verliepen wél teleurstellend, nadat de SP hoog had gestaan in de peilingen. „Iedereen kan daar wel weer over beginnen”, zegt Roemer, „maar de drie of vier wedstrijden erna zijn goed gegaan. En dat zal ook zo zijn met de wedstrijd die eraan komt.”