Zo is het om elke nacht andere toeristen als buren te hebben

Toeristenoverlast Een Amsterdams appartement werd ondanks een verbod, steeds weer verhuurd aan toeristen. De gemeente liet de verhuur lang op zijn beloop.

Bewoners van dit pand in de Amsterdamse Spuistraat, kregen door Airbnb-verhuur te maken met troep in de gang en gefeest boven hun hoofd. Foto Maurice Boyer

Twee jaar geleden begon het. Op het terras van het Argentijnse eethuis belandden sigarettenpeuken. Vrouwelijke gasten van het visrestaurant aan de overkant kregen denigrerende opmerkingen naar hun hoofd. En bewoners van het pand, dat in totaal twintig appartementen telt, kregen te maken met troep in de gang, gefeest boven hun hoofd en geschreeuw naast hun bed.

„Prachtig, schoon en ruimtelijk 45m2 tweekamerappartement met comfortabel bed, midden in het centrum van Amsterdam”, staat in de advertentie op Airbnb. „Er kunnen tot drie mensen logeren!”

De bewoners van het monumentale pand in de Spuistraat, in de binnenstad van Amsterdam, schatten het appartement op 32 vierkante meter. En drie mensen? Ja, in theorie. Soms komen er nog extra toeristen bij, als de sleuteloverdracht al is gedaan. Eén keer telden ze er acht in totaal.

Het reglement van de Vereniging van Eigenaren verbiedt vakantieverhuur in het pand. Van de gemeente Amsterdam mag je je huis alleen aan toeristen verhuren als je er zelf woont, anders wordt de woning onttrokken aan de toch al krappe woningmarkt. En maximaal vier gasten per keer en niet meer dan zestig dagen per jaar.

Lees ook hoe steden meer grip op de verhuur kunnen krijgen: ‘Laat Airbnb zélf regels handhaven’

Inmiddels wordt het appartement niet meer verhuurd. De zestig dagen-grens is dit jaar allang overschreden, weten de bewoners. Vanaf het moment dat ze de eerste melding bij de gemeente deden van illegale toeristenverhuur in hun pand, 29 juni 2015, hielden ze een logboek bij van de overlast en de groepjes toeristen in het pand. Een selectie uit het pagina’s tellende bestand:

7 juli ’15: De schoonmaakster is bezorgd over de lift die steeds meer bekrast wordt door toeristen.

11 januari ’16: Een man schreeuwt in het Arabisch een vrouw de huid vol. Inclusief stampvoeten.

20 april ’16: Etensresten en plastic afval in trappenhuis.

17 juni ’16: Hele dag heen en weer geloop, vanaf 23 uur muziek (zware bas), 23:30 uur aangebeld, drie Duitstalige jongens in zware wietdamp aangetroffen.

25 juni ’16: Rond half vijf ’s nachts wakker van terugkeer jongens, ze doen een afterparty van bijna een uur.

Het kostte de Vereniging van Eigenaren behoorlijk veel tijd om iets te doen aan de verhuur van het appartement. De eigenaar ervan ging niet in op verzoeken om met de verhuur te stoppen, ook niet toen de VvE een advocaat inschakelde die met een rechtszaak dreigde. Bij de gemeente deden bewoners verschillende meldingen, over meerdere appartementen – want behalve de permanent verhuurde woning, stonden er nog twee op Airbnb. „U wordt op de hoogte gehouden van het onderzoek”, schreef de gemeente na de eerste melding – maar ze hoorden niets.

„Ik ben geen archetypische boze burger”, zegt VvE-voorzitter Maarten Nauw. „Maar hier heb ik héél veel uren in gestoken.”

De gemeente waarschuwen

In april dit jaar stelde Nauw voor gemeentelijke handhavers te waarschuwen als er toeristen zijn, want alleen bij heterdaad kunnen ze een illegaal hotel sluiten of de eigenaar een boete opleggen. „Wij kunnen uw aanbod om de gemeente te informeren wanneer er toeristen zitten niet aannemen”, kreeg hij per mail terug.

Een week later zocht hij weer contact en deze keer kreeg hij te horen dat de inval „bij hoge uitzondering” geregisseerd kon worden. Zo geschiedde, eind april werden in het betreffende appartement toeristen aangetroffen. Heterdaad.

Maar in de weken die volgden gebeurde er niets. „Een conceptbrief met het boetebesluit ligt ter advies bij de afdeling juridische zaken en wordt na goedkeuring verstuurd naar de eigenaar”, hoorde hij toen hij een maand later informeerde. In de tussentijd ging de verhuur vrijwel dagelijks door. 1 mei: zondagochtend 5 uur heen en weer geloop. 23 mei: jongens die gabbermuziek draaien. „Al die tijd heeft de eigenaar gewoon door kunnen verdienen.”

De eigenaar, dat is ondernemer Walter Nuijens, in het bezit van meerdere jachthavens in Amsterdam. Hij wil niet reageren totdat de zaak voor de rechter is gekomen, laat hij weten vanaf zijn vakantieadres.

Bewoners voelden zich onveilig

Voor de bewoners geldt: ze zijn bewust in de drukke binnenstad gaan wonen. Tegenover een nachtclub, elke dag geopend. Voor een beetje herrie of reuring vrezen ze niet. „Maar het is wat anders als er ladderzatte toeristen bij je op de gang zitten”, zegt bewoner Erik Leenstra. „Dat geeft een onveilig gevoel: wat zouden ze doen met hun dronken hersens?”

De overlast is ellendig, zegt Marleen (31), die zes jaar in het pand woont. Wiet roken op de gang. Keiharde muziek. Met deuren smijten. Vele gebroken nachten. „Je huis zou een plaats moeten zijn waar je je veilig voelt. Dat mist hier regelmatig. Je weet nooit wie je aantreft.” Toeristen hebben nauwelijks respect voor bewoners en de openbare ruimte, zegt ze.

„Wij zijn voorzichtiger, omdat het ons eigen pand is”, zegt bewoner Leenstra. „We laten geen kaarsen aanstaan, we kijken nog een keer naar het gas. Die lui zijn op vakantie.” Toeristen houden bovendien geen rekening met de water- en energiekosten, die gezamenlijk worden betaald. En als er door hun toedoen brand uitbreekt, is het pand niet verzekerd.

De bewoners zochten contact met Airbnb. „We denken dat rechtstreeks contact met de verhuurder de eenvoudigste manier is om dit soort problemen op te lossen”, luidde het antwoord. Een gescande brief met de klachten, plus contactgegevens, wilde Airbnb wel naar hem doorsturen. „Hoewel we niet in dit soort geschillen kunnen bemiddelen.”

In juni verstuurde de gemeente het boetebesluit naar de eigenaar, vanwege illegale woningonttrekking. De eigenaren van de andere twee appartementen die op Airbnb stonden hadden hun woning inmiddels al te koop gezet, nadat ze erop waren gewezen dat het VvE-reglement vakantieverhuur verbiedt. Eind juli werd het appartement van Nuijens verzegeld. De advertentie (tot oktober was het volgeboekt) werd van Airbnb verwijderd. Er komen nu geen toeristen meer.

In de steek gelaten

„We voelen ons in de steek gelaten door de gemeente en de Nederlandse wetgever”, zegt Marleen, die pal naast het appartement woont. „We zijn hier jaren mee bezig geweest. Het klopt niet. Ik voel me als burger niet serieus genomen. De gemeente zou ons moeten ondersteunen.”

Volgens de bewoners deed Jan Roeland, de PR-medewerker van Nuijens, de sleuteloverdracht aan de toeristen. En de schoonmaak - in het logboek steevast aangeduid als ‘schoonmaak’ - tussen aanhalingstekens, vanwege de geringe tijd die hij in het appartement was. Jan Roeland ontkent dat.

De gemeente Amsterdam gaat niet in op specifieke zaken, maar laat weten dat een pand alleen direct gesloten kan worden bij (brand)gevaar.