‘Laat Airbnb zélf regels handhaven’

Steden willen meer grip op verhuur via Airbnb, maar hoe? Hoogleraar Arun Sundarajan meent dat Airbnb makkelijker zelf regels kan naleven.

Onderhandelingen tussen Airbnb en Amsterdam over een nieuwe overeenkomst die overlast en illegale activiteiten moet voorkomen, zijn momenteel bezig. Foto Koen van Weel / ANP

Om Airbnb-overlast beter aan te kunnen pakken, trekt Amsterdam samen op met grote steden als New York en Londen. Gezamenlijk willen zij – als er aanwijzingen zijn voor illegale activiteiten – onder meer toegang krijgen tot data over Airbnb-gebruikers. Op die manier willen de steden beter kunnen controleren of gebruikers zich wel aan de regels houden.

Arun Sundarajan, hoogleraar bedrijfskunde aan New York University en schrijver van het in mei verschenen The Sharing Economy (MIT Press) suggereert dat het beter zou zijn om de handhaving van regels in de deeleconomie over te laten aan bedrijven als Airbnb zélf. Dat zou volgens hem overbelasting van lokale overheden voorkomen en de privacy van gebruikers beschermen.

„Airbnb heeft al alle data die nodig zijn om de problemen te kunnen aanpakken, en handhaving is vaak niet zo ingewikkeld,” aldus Sundarajan. Hij doelt dan bijvoorbeeld op het controleren van regels over hoeveel dagen per jaar huizen wettelijk maximaal verhuurd mogen worden, of zorgen dat woningen die niet op Airbnb verhuurd mogen worden überhaupt niet op het platform kunnen worden aangeboden. Airbnb zou bijvoorbeeld automatisch bepaalde huizen kunnen uitsluiten, en bij overtredingen de advertentie blokkeren.

Onderhandelingen tussen Airbnb en Amsterdam over een nieuwe overeenkomst die overlast en illegale activiteiten moet voorkomen, zijn momenteel bezig. De gesprekken lopen volgens ingewijden tot september of oktober. Tot die tijd wil de gemeente niet vertellen wat ze precies eist van Airbnb. Volgende week beslist het gemeentebestuur van Amsterdam waarschijnlijk over eigen, aanvullende, maatregelen tegen Airbnb-overlast in de stad, los van de internationaal te nemen maatregelen.

Lees ook de reportage over toeristenoverlast door Airbnb in Amsterdam: Zo is het om elke nacht andere toeristen als buren te hebben

Toeristenbelasting

Airbnb zet zelf al kleine stappen in de richting die hoogleraar Sundarajan voorstelt. Het bedrijf heeft sinds kort een functie op de site waarmee buren van Airbnb-gebruikers klachten kunnen melden, waarna het bedrijf zegt contact op te nemen met de verhuurder. Amsterdam heeft al eerder afspraken gemaakt met Airbnb over het tonen van lokale regels aan gebruikers. Ook int Airbnb toeristenbelasting voor Amsterdam.

Een veelgenoemd alternatief voor het delegeren van handhaving is toegang tot data van Airbnb voor overheden. Dat zou leiden tot te veel privacybezwaren, zegt Sundarajan. „Het is helemaal niet gezegd dat bedrijven zomaar gegevens mogen delen, en ook niet dat overheden zo goed kunnen omgaan met privacy-gevoelige data.”

In sommige gevallen heeft Airbnb een duidelijk zakelijk belang om níet op te treden. Hoe meer verhuurders hoe meer winst het bedrijf immers zelf maakt. „Als de overheid twijfelt aan de eerlijkheid van Airbnb, zou ze maatregelen kunnen nemen om die eerlijkheid te controleren via een onafhankelijke derde zoals een accountant”, aldus Sundarajan.

Sociale huurwoningen

Airbnb lijkt zelf niet altíjd even bereid om mee te werken aan handhaving van lokale regels. Zo onderneemt het bedrijf geen actie om te voorkomen dat Amsterdammers hun huis langer dan zestig dagen per jaar verhuren of hun sociale huurwoning aanbieden.

Zou Airbnb niet wat coöperatiever moeten zijn? Sundarajan: „Ik ken deze specifieke Amsterdamse gevallen niet, maar Airbnb moet de wensen van de overheid zeer serieus nemen. Als ze zichzelf willen laten zien als serieuze partner, dan moeten ze ook meewerken aan redelijke verzoeken,” zegt Sundarajan.

Maar dat is een ingewikkelde balans, meent hij. „De kunst voor Airbnb is om zich neutraal op te stellen: tegelijkertijd niet te anti-overheid en niet te streng zijn voor gebruikers. Anderzijds moeten overheden Airbnb ook niet telkens proberen wegzetten als iets slechts. Steden hebben economisch vaak ook veel voordeel van Airbnb.”