Samsom: Ik heb de fractie ‘verwaarloosd’

Foto ANP /Alexander Schippers

PvdA-leider Diederik Samsom vindt dat hij zijn fractie “verwaarloosd” heeft. In NRC spreekt hij zaterdag een mea culpa uit over het gebrek aan aandacht dat hij heeft gehad voor zijn mede-PvdA’ers in de Tweede Kamer, met name in het begin van deze kabinetsperiode. „Ik had de fractie meer moeten bijstaan in het opkomen uit een embryonale fase. Ik had Kamerleden meer moeten coachen, meer een team moeten smeden. Uit de fractie is niet gehaald wat erin zat. Ik heb de couveusebaby verwaarloosd.”

Volgens Samsom heeft ,,het politieke proces in de partij en in de fractie geleden” onder zijn ambitie om het kabinet-Rutte II tot een succes te maken. “Daar moest alles voor wijken. Dat heeft er ook toe bijgedragen dat het is geslaagd, maar daardoor heb ik andere aspecten van het partijleiderschap veel minder aandacht kunnen geven dan ik had gewild.”

Samsoms zelfkritiek heeft met name betrekking op de formatie van het kabinet in het najaar van 2012, toen de PvdA-fractie vrijwel volledig buiten spel stond. Het was een vergissing, zegt hij nu, om de PvdA-Kamerleden zo lang in het ongewisse te laten. “Ik had de fractie niet acht weken alleen moeten laten terwijl Jeroen Dijsselbloem, als vertrouwensman van de fractie, ook nog bij mij aan de onderhandelingstafel zat. Daarmee hebben we ze te veel laten zwemmen. Dat maak je niet meer goed.”

Samsom besloot geen minister te worden in Rutte II maar in de Tweede Kamer te blijven. Op die manier hoopte hij het politieke profiel van zijn partij scherp te houden. Toch kreeg hij de afgelopen jaren regelmatig het verwijt voor de PvdA op te komen en te veel voor de coalitie met de VVD. Kamerleden klaagden dat ze kort gehouden werden en geen luisterend oor vonden bij hun fractievoorzitter.

Lees hier een reportage over Samsom in de wijken: Samsom zoekt woorden voor het humeur van zijn kiezers

Dat resulteerde onder meer in een botsing met een groep dissidente Kamerleden over de strafbaarstelling van illegaliteit. Maar liefst vier PvdA’ers in de Tweede Kamer verlieten onder Samsoms teleurgesteld de fractie.

Samsom kondigt aan dat hij zich kort na de Algemene Beschouwingen kandidaat zal stellen als PvdA-lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart volgend jaar. “Ik sta met de schaar in de hand. Er moeten nog een paar weken verstrijken.”

Tegenkandidaten hebben tot 24 oktober de tijd om zich te melden. Indien die er zijn, zal de PvdA daarna een lijsttrekkersverkiezing houden onder de leden. In NRC suggereert Samsom vandaag dat hij zou kunnen leven met een nederlaag bij die interne verkiezing: “Je moet hem willen willen winnen en je moet hem kunnen verliezen. Als je verliest, moet je niet met een balk en een touw het einde der tijden tegemoet treden.”

Vrijdag zei minister Lilianne Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Handel) tegen BNR Nieuwsradio dat ze zich niet zal kandideren. Volgens ingewijden is er druk op haar uitgeoefend om dit te doen, omdat de partijtop graag een vrouw wil hebben onder de kandidaat-lijsttrekkers.