Rechter verbiedt boerkiniverbod, maar politiek debat is nog niet over

Na weken van polemiek heeft de Franse Raad van State voorlopig een streep gezet door het toenemend aantal boerkiniverboden. De uitspraak van de hoogste Franse bestuursrechter, vrijdag, ging specifiek over de badplaats Villeneuve-Loubet, maar de verordeningen in circa dertig andere gemeenten tegen het onder moslima’s populaire badpak staan hiermee ook op losse schroeven.

De proefzaak was aangespannen door de Mensenrechtenliga en het Comité tegen islamofobie in Frankrijk nadat Villeneuve-Loubet op 5 augustus „correcte kleding, met respect voor de goede zeden en de laïcité” (het principe van een godsdienstneutrale staat) op stranden verplicht stelde. Het woord ‘boerkini’ stond, net als in de andere gemeenten, niet expliciet in de verordening, maar badkleding waarmee „duidelijk een religieuze overtuiging wordt uitgedragen” was voortaan verboden.

Terwijl een rechter in Nice het verbod maandag nog rechtmatig achtte, noemt de Raad van State het „een ernstige en duidelijk illegale inbreuk op fundamentele grondrechten als de bewegingsvrijheid, de geloofsvrijheid en de persoonlijke vrijheid”. De laatste dagen ontstond ophef toen gemeente-agenten ook tientallen vrouwen bekeurden die op het strand een eenvoudige hoofddoek droegen.

Burgemeesters zijn slechts verantwoordelijk voor de openbare orde en mogen „geen andere overwegingen” hebben, aldus de Raad. Villeneuve-Loubet heeft niet kunnen aantonen dat bepaalde kleding tot „risico voor de openbare orde” heeft geleid. „De emotie en de zorgen door de terreuraanslagen, in het bijzonder die in Nice op 14 juli, volstaan niet om het betwiste verbod te rechtvaardigen.”

Daarmee volgen de rechters de argumentatie van advocaat Patrice Spinosi van de Mensenrechtenliga die betoogde dat een strand deel is van de publieke ruimte, waar godsdienstvrijheid geldt. Zouden de verordeningen stand hebben gehouden, zei Spinosi, dan was de weg vrij voor een totaalverbod op hoofddoeken of sluiers in de publieke ruimte. Vanuit de wet is er volgens hem „geen enkel verschil” tussen een boerkini (die niet het gezicht bedekt) en een hoofddoek.

De politiek lijkt zich niet bij de uitspraak neer te leggen. Een burgemeester op Corsica zei niet van plan te zijn de verordening in te trekken. Oud-president Sarkozy, die campagne voert voor zijn oude baan, bepleit een landelijk boerkiniverbod. Zijn partijgenoot Estrosi, wethouder van Nice, heeft premier Vallls al gevraagd wetgeving in die richting te maken.

Dat brengt de socialistische regering in een lastig parket, want terwijl Valls „begrip” heeft voor de boerkiniverboden, bestaat elders in zijn partij enige weerstand.