Met irritatie en vingerwijzen begint Oranje aan de weg naar het WK

Bondscoach Danny Blind maakte in Zeist de selectie voor de eerste WK-kwalificatieduels bekend. Foto ANP/Koen van Weel

Het vingerwijzen is al begonnen, terwijl de WK-campagne nog moet mislukken. Dat gevoel resteert na een vrij chaotische presentatie van de Oranje-selectie, vrijdag rond het middaguur in Zeist. Bondscoach Danny Blind wijst naar technisch directeur Hans van Breukelen, die wijst weer naar directeur betaald voetbal Bert van Oostveen. En dan moet er nog gevoetbald worden.

Blind had na de EK-loze zomer voor Oranje, een debacle waarvoor hij in belangrijke mate verantwoordelijk was, aan het WK-traject willen beginnen met een stevig kader van complementaire assistent-trainers in de staf en een teammanager die de hele rit meemaakt, tot aan de complexe logistieke operatie in Rusland. Mits Oranje daar geraakt, in 2018.

Onaf huis

Als dat allemaal geregeld was, had het over voetbal kunnen gaan in Blinds persconferentie, die de aftrap vormde voor de nieuwe cyclus richting het WK, vrijdag in de fonkelnieuwe KNVB-campus te Zeist. Maar nu blijkt: alleen die fonkelnieuwe KNVB-campus is af, verder is het voor Blind werken in een onaf huis, met een hoofd vol frustratie over de personele invulling van zijn staf.

Na het vertrek van tweede assistent Ruud van Nistelrooij, die stopt na de mislukte EK-kwalificatie, begon de stoelendans rond Oranje, en de muziek draait zes maanden later nog volop. Nadat opvolger Dick Advocaat binnen drie maanden afzwaaide, bleek Blinds keuze voor Ruud Gullit ook niet gelukkig. De aanvoerder van het EK 1988 liet gisteren weten toch niet in dienst te treden, na anderhalf week onderhandelen met de KNVB.

Bij de presentatie van de bondscoach vrijdag was de selectie voor het oefenduel tegen Griekenland (1 september) en de eerste (uit)wedstrijd in de WK-kwalificatiepoule tegen Zweden (6 september) slechts kort onderwerp van gesprek. Memphis Depay moet zich eerst bij Manchester United gaan richten op speeltijd, Arjen Robben is zoals verwacht niet fit en Klaas-Jan Huntelaar gaat niet mee als derde spits. Daarmee zijn de belangrijkste absenties genoemd.

Op de achtergrond sluimert irritatie. Teammanager Hans Jorritsma moet weg, na twintig jaar dienst. Blind baalt daarvan: hij hecht aan het beetje vastigheid dat hij nog heeft, maar technisch directeur Van Breukelen, deze zomer aangetreden in de functie die nog niet bestond, wil een nieuwe teammanager die als ‘performance-innovator’ verantwoordelijk is voor de faciliteiten van onder-15 tot en met het Nederlands elftal. Niet Jorritsma dus.

Ad hoc

Dat leidde ertoe dat de bondscoach opriep vragen over de kwestie-Jorritsma en de Gullit-saga toch vooral te richten aan Van Breukelen, die achter in de zaal zat. En die liep daarvoor niet weg, zo is de oud-doelman dan ook wel weer. Na het officiële gedeelte van Blind nodigde de ‘td’ de pers uit om hem aan te horen in een ad-hocgesprek. Hij had dat liever een maand later gedaan, en een tikkeltje formeler. Maar ja, zei hij op z’n Utrechts: „Er gebeurt van alles wat.”

Immers: kort voor de persconferentie had de Telegraaf gemeld dat Gullit toch niet de nieuwe tweede assistent werd. ‘Simpele zekerheden’ die Gullit wilde, wilde Van Breukelen niet inwilligen, schreef de krant. Dat bracht Van Breukelen ertoe om de aanwezige journalist van De Telegraaf te vragen naar wat hij verstond onder ‘simpele zekerheden’.

Want, zei Van Breukelen, die zekerheden „waren niet zo simpel”. Gullit wilde enerzijds eenzelfde ‘ontsnappingsclausule’ als Advocaat, namelijk zonder afkoopsom weg kunnen als er wat anders op zijn pad komt. Anderzijds de garantie door te kunnen schuiven in de hiërarchie van bondscoaches, mocht er één boven hem (Blind of assistent Marco van Basten) vertrekken. „Het voelde voor Gullit niet goed, het voelde voor mij niet goed. Dan moet je het niet doen.” Het geld was trouwens „absoluut het punt niet”.

Nota bene: Gullit reageerde even later tegenover De Telegraaf dat hij slechts verlangde dan dat er in zijn contract kwam te staan dat áls hij kon doorschuiven, er een nieuw contract zou worden opgesteld.

Chaos

Goed, de vraag is gerechtigd: waar gáát dit over, anders dan dat het geheel is pijnlijk illustratief voor de betrekkelijke chaos rond Oranje. Van Breukelen verzuchtte dat er twee jaar lang niet geanticipeerd is op het aangekondigde vertrek van Jorritsma, die trouwens volgens de technisch directeur ook zelf meer had kunnen doen om een opvolger in te werken. „Om die tijd te rekken, mede ook door mijn komst, heeft Jorritsma toen nog dit huidige half jaar verlenging gekregen.”

Dus: uiteindelijk, is de onaffe Oranje-staf volgens Van Breukelen op het conto te schrijven van de zittende KNVB-directie onder leiding van Bert van Oostveen. De man die eerder al Blind het bondscoachschap in het vooruitzicht stelde toen hij Guus Hiddink aanstelde, met ongelukkig gevolg. Van Breukelen maakte duidelijk dat hij „ervoor past” om zulke constructies aan te gaan, waarbij hij de indruk niet wegnam dat Gullit op het bondscoachschap uit was geweest. „Ik heb een bepaalde manier van werken, ik geef dat soort zekerheden niet. Misschien is dat het nieuwe elan bij de KNVB.”

Over twaalf dagen dus Zweden-uit, dé concurrent om de tweede plek (nodig voor het halen van play-offs) achter Frankrijk in de poule. Het rommelt. Geen tweede assistent en een teammanager die straks vertrekt. Vervelend allemaal voor de huidige bondscoach, de geplaagde Danny Blind? „Dat is zo”, zei Van Breukelen. „Maar ik moet naar de lange termijn kijken. Schiet maar op mij, maar dit is de lijn die we gaan aanhouden.”