Huurlingen voor Rusland in Syrië

Syrische oorlog

Officieel voert Rusland in Syrië geen grondoorlog. Toch duikt steeds meer bewijs op dat het meevecht met een klein leger aan huurlingen.

Foto Youssef Karwashan/AFP

Hij was een Russische huurling en hij sneuvelde in Syrië. Sergej Tsjoepov, zo vertelden bekenden aan de Russische nieuwssite RBK, diende in de Binnenlandse Veiligheidstroepen en deed ervaring op in beide Tsjetsjeense oorlogen. In februari kwam hij in Syrië bij gevechten om het leven.

Tsjoepov maakte deel uit van een geheimzinnige organisatie onder leiding van een voormalige Russische inlichtingenofficier met de intrigerende bijnaam ‘Wagner’. De groep-Wagner knapt vuil werk op in gebieden waar Moskou volgens de officiële lezing helemaal niet aanwezig is. Wagners mannen voerden operaties uit op de Krim en in het zuidoosten van Oekraïne. Tegenwoordig worden de huurlingen ingezet in Syrië om te vechten tegen de vijanden van president Bashar al-Assad, zo melden zowel Russische als westerse media.

De Russische luchtmacht voert al maandenlang bombardementen uit in Syrië, maar de Russische president Poetin heeft de inzet van grondtroepen tot nu toe nadrukkelijk uitgesloten. Volgens de officiële lezing zijn er alleen Russische ‘instructeurs’ actief in Syrië. Afgelopen maart liet een Russische generaal echter doorschemeren dat er ook spetsnaz, Russische commando’s, werden ingezet.

Bovendien zijn er altijd nog huurlingen. Volgens een bron van RBK heeft de Wagner-groep een klein leger van 2.500 man gestationeerd in de provincie Latakia en bij Aleppo. De huursoldaten zouden worden ingezet voor de gevaarlijkste klussen, zoals bij de bevrijding van de ruïnestad Palmyra, eerder dit jaar. „Eerst gaan de jongens van Wagner aan het werk”, vertelde een voormalige huurling aan RBK. „Dan komen de Russische grondtroepen. Daarna de Arabieren en de televisiecamera’s.”

Anders dan in bijvoorbeeld de VS zijn ‘private militaire bedrijven’ in Rusland illegaal. Begin 2015 werden nog twee Russen veroordeeld het sturen van huursoldaten naar Syrië. Nu lijkt Moskou de huurlingen te hebben omarmd als een nieuw wapen in het rijke arsenaal voor ondergrondse, ‘hybride’ oorlogsvoering. Rekruten worden getraind op een geheime basis bij het Zuid-Russische Krasnodar, die wordt gerund door het Russische ministerie van Defensie.

Wie de huursoldaten financiert, is niet duidelijk – volgens bronnen wordt de soldij contant uitbetaald. De Russische internetkrant Fontanka legde eerder een verband met Evgeni Prigozjin, restauranthouder uit Sint Petersburg, leverancier van schoolmaaltijden en, sinds kort, van militaire rantsoenen.

Na uitgebreid onderzoek vond RBK geen bewijzen dat Prigozijn financieel betrokken is bij Wagner. Maar de site stuitte wel op een ander opmerkelijk feit. Tussen 2014 en 2015 namen de leveringen van Prigozjin aan het Russische leger toe van 8 miljoen tot 946 miljoen euro.