Elke voorspelling loopt stuk op inventiviteit mens

rosanhertzberger0

Deze week staat er in Vrij Nederland een interview met onderzoeker Peter Ward, gespecialiseerd in ‘uitstervingsgolven’. Hij zegt dat klimaatverandering in de zeer nabije toekomst een einde zal maken aan de menselijk beschaving en dat al die schattige duurzaamheidsinitiatieven van ons gewoon te laat komen. Hij zegt dat de aarde misschien wel vijf of tien graden zal opwarmen dankzij een enorme hoeveelheid methaan die de komende jaren vrij komt, wat weer tot gevolg heeft dat algen in de zuurstofvrije oceanen een grote hoeveelheid waterstofsulfide de atmosfeer in zullen slingeren. Vergelijk het maar met een wereldwijde gifgasaanval.

Niet getreurd. Volgens Ward maken de meesten van ons dat niet meer mee. Het is eigenlijk alleen nog de vraag of in de komende decennia de mensheid volledig gaat uitsterven of dat alleen een paar miljard mensen het lootje zullen leggen.

Als je dat leest denk je: er stevent een enorme meteoriet op de aarde af, maar iedereen gaat gewoon lekker naar het strand. Ik zit achter mijn computer en vraag me af: moet ik daarover schrijven? Of gewoon over de boerkini?

Ander mogelijk onderwerp: het interview met de Amerikaanse hoogleraar Michael T. Klare in de Groene Amsterdammer. ‘Chaos door lage olieprijs’ staat erboven. De stabiliteit van de wereld staat op het spel nu olie zo goedkoop is geworden. Uit het interview: „We staan aan het begin van een nieuwe dertigjarige oorlog (…). Een chaotische en taaie strijd die de mondiale machtsverhoudingen zal herdefiniëren.”

Zal ik daarover schrijven? Over de menselijke wanhoop die dreigt? De massale schaarste, de wereldoorlogen, allemaal tegen de achtergrond van de allesverwoestende klimaatverandering? Of toch de boerkini? Of anders over de drie maanden vaderschapsverlof die D66 in zijn verkiezingsprogramma heeft staan. Met dat soort onderwerpen maak je meer vrienden. Een luchtig zomeravonddebat over de apocalyps is een stuk lastiger.

Ik dacht: wat zou er eigenlijk in het D66 conceptverkiezingsprogramma staan over de dertigjarige oorlog of het einde van de beschaving? Maar het programma was nog niet openbaar. Daarom las ik maar het vorige verkiezingsprogramma, uit 2012. Daarin stond: „We bereiken een mijlpaal. Schone energie en fossiele energie kosten bijna evenveel. Olie is steeds schaarser en de prijs loopt op.”

Daar schreef Michael ‘er dreigt een dertigjarige oorlog’ Klare in 2012 ook al een boek over. Vier jaar geleden kostte een vat Brent-olie 110 dollar en voorspelde iedereen dat de prijs alleen nog maar zou stijgen. ‘Piekolie’ noemden we dat. En olie was maar een van de grondstoffen die opraakten. Er is ook piekwater, piekfosfaat en een dozijn aan andere piekmineralen waar we stuk voor stuk oorlog over zouden kunnen voeren. Met olie liep het anders. We kregen schaliegas en groene energie en een slomere groei van de wereldeconomie. Vier jaar na de laatste piekolie-voorspellingen raak je een vat olie aan de straatstenen niet kwijt.

Een boekenkast aan alarmistische boekjes van gewichtige professoren kunnen de prullenbak in. Ook dat van professor Klare was heus hartstikke degelijk onderbouwd en met de nodige mitsen en maren omgeven. Toch zat hij er spectaculair naast. Je zou zeggen dat iemand in het vervolg dan wat voorzichtiger zal zijn met het voorspellen van de toekomst. Niet Klare. Die orakelt gewoon verder. „Dit is geen tijdelijke terugval”, zegt hij over de lage olieprijs. „We maken een historische verandering door.”

Ik erger me daaraan. Voor hetzelfde geldt stijgt de olieprijs straks weer. Als de geschiedenis ons iets leert, is het wel dat de mensheid niet te voorspellen is. In 1860 vroegen de eerste mensen die naar olie boorden zich af hoe je in vredesnaam van benzine afkwam, dat irritante bijproduct dat je nergens voor kon gebruiken. Tot de uitvinding van de auto. In 1900 waren we bang voor hongersnoden vanwege stikstoftekort. Tot de uitvinding van kunstmest, nu hebben we stikstofoverschot. Een gat in de ozonlaag zou het leven op aarde ondraaglijk maken. Maar ook daar wordt recent niets meer van vernomen. „De les is dat de planeet zeer snel kan veranderen op onverwachte manieren”, zegt de ontdekker van dat gat, Jonathan Shanklin, nu. Niet alleen de planeet verrast telkens weer, ook de inventiviteit van de mens. De mens weet steeds uit benarde posities te ontsnappen. Dat past in geen enkel model, elke voorspelling loopt erop stuk. Als we honger hebben vinden we de landbouw uit, daarna kunstmest, daarna gentechzaden. We vliegen met zonnecellen, rijden elektrisch zonder chauffeur. Straks hebben we koude kernfusie en een quantumcomputer. Wie beweert de gevolgen van al deze uitvindingen te kennen, die liegt dat hij barst. Tenzij u van plan bent om klimaatverandering op te lossen, stel ik voor dat u gewoon lekker naar het strand gaat en nog wat over de boerkini napraat. Als u terugkomt is er vast weer een andere onafwendbare ramp om u zorgen om te maken.