Een buitenfestival binnen muren

In het koor van de kerk verrijst een reusachtige berg zand als een grafheuvel. Hiermee haalt de regie de natuur binnen, waar het juist andersom had moeten zijn.

De mooiste rol in het festival is die van Wendell Jaspers als Isabella, helemaal rechts op de foto. Foto Lex de Meester

Het Zeeuwse licht is de grote theaterregisseur van het Zeeland Nazomer Festival, vooral in avonden van augustus: gouden toneelspots. Maar ditmaal kiest het Zeeland Nazomer Festival ervoor elke buitenlocatie te mijden en binnen te spelen in de Grote Kerk van Veere, in een boerenschuur en botenhuis. Een voorstelling als Dezelfde zee, naar de gelijknamige poëtische roman van Amoz Oz, zou verplicht aan open water moeten spelen. Nu strekt zich in een anoniem botenhuis een kaal plankier uit en toont een foto op het achterscherm een zeelandschap. Daarachter is het echte buiten, helaas.

Theatraal Zeeuws landschap

Het festival onder artistieke leiding van Alex Mallems koos in vroeger edities spectaculaire buitenlocaties. Terecht. Toeschouwers beseften opeens hoe theatraal het Zeeuwse landschap is, met alle sporen van vroeger. Het decor van Juni, naar de prachtige roman van Gerbrand Bakker, vormt een boerenschuur met strozolder. Daar verschanst zich op een warme junidag de oude Anna Kaan; ze wil niets meer te maken hebben met haar man en drie zonen. Als een furie gaat ze tekeer vanaf haar bed van stro. Regisseur Annelore Kode kiest voor een harde speelstijl, waarin vooral de zonen een schreeuwende toon aanslaan. De familie draagt het geheim mee van een verdronken dochtertje. Dat was in 1969. Op een videoscherm zien we kleindochter Dieke die vraagt: waar is mijn tante, waarom is ze dood? Dit blonde meisje zorgt in deze koppige entourage als enige voor poëzie en drama, dankzij haar tedere dictie. Het is pijnlijk, maar de mooiste passages zijn die waarin Bakker zelf zijn tekst voorleest: secuur, perfect van intonatie.

Ook in Dezelfde zee inspireert een roman tot toneel. De acteurs van het Vlaamse gezelschap De Tijd brengen, volgens beproefd recept, een vertellende manier van literair toneel: vier acteurs reciteren met muzikale dictie de tekst van Oz. Het gaat over een man die zijn vrouw aan de dood verliest en verliefd wordt op het meisje van zijn zoon. Erotiek van de jeugd die de ouderdom beklemt. Acteur Lucas Vandervost als de man is een meester in dit intieme toneelgenre, vertellend, elk woord is van betekenis. De toeschouwer echter zoekt vergeefs de werkelijke zee, waar deze voorstelling over gaat.

Zonde der liefde

De mooiste rol in dit festival is die van Wendell Jaspers in Shakespeares Maat voor maat, geregisseerd door acteur Koen De Sutter. In deze grimmige komedie vertolkt zij de rol van de kuise Isabella. In de Grote Kerk van Veere, een dichtgemetseld monumentaal bastion, verdedigt haar personage haar kuisheid jegens een overbeluste Weense hertog. Als zij met hem de zonde der liefde wil begaan, zal deze Angelo haar broer vrijspreken van de doodstraf wegens seksueel misdrijf. In de spannende vertaling van Mallems laat Maat voor maat zien hoe de heersende macht zichzelf verlaagt tot schandelijk gedrag, waar zij anderen voor bestraft. De erotische drang van Angelo naar de zuivere Isabella krijgt dankzij Warre Borgmans een grote kracht, vergelijkbaar met die van de man uit Dezelfde zee.

In het koor van de kerk verrijst een reusachtige berg zand als een grafheuvel. Hiermee haalt de regie de natuur binnen, waar het juist andersom had moeten zijn. Geen muren meer in het Zeeland Nazomer Festival, maar theater dat zich overgeeft aan het landschap en het weer, met alle grillen vandien. Zoals het hoort op locatie.