D66: geef leraar meer vrijheid

Onderwijs

De overheid bemoeit zich te veel met het onderwijs, vindt D66.

D66-leider Alexander Pechtold presenteert het concept-programma van zijn partij in een gymzaal in de Schilderwijk. Foto Lex van Lieshout/ANP

Investeren in onderwijs en het creëren van gelijke kansen voor iedereen. Deze twee punten staan centraal in het vandaag gepresenteerde verkiezingsprogramma van D66. De partij wil af van het negatieve klimaat dat in Nederland heerst. „Wij werken aan een optimistisch Nederland”, aldus lijsttrekker Alexander Pechtold vrijdag bij de presentatie van het programma in de gymzaal van de Van Ostadeschool, een basisschool midden in de Haagse Schilderswijk.

De plek was een duidelijke verwijzing naar waar D66 de komende jaren het accent wil leggen: onderwijs en integratie. Vier jaar geleden presenteerden de Democraten hun programma nog in de Haagse dependance van de Leidse universiteit aan het chique Lange Voorhout, nu een kilometer van het Binnenhof verwijderd in een multiculturele wijk.

De partij is er alles aan gelegen de komende jaren weer écht mee te regeren. Daarbij is lijsttrekker Pechtold één van de beoogde ministers. Komt er geen kabinet met D66 dan vertrekt hij uit de politiek, zei hij donderdagavond in het tv-programma Pauw. De afgelopen jaren verleende D66 op de coalitie van VVD en PvdA op cruciale momenten steun voor het verkrijgen van een meerderheid. Inhoudelijk lijkt het programma weinig obstakels op te leveren om mee te kunnen regeren.

Als het aan de Democraten ligt wordt er in een nieuwe regeerperiode meer geld uitgetrokken voor onderwijs, onderzoek, cultuur, rechtsstaat, ontwikkelingssamenwerking en defensie. Een exacte financiële onderbouwing van het programma met concrete bedragen ontbreekt overigens. Die komt pas dit najaar als op Prinsjesdag de nieuwste cijfers van het Centraal Planbureau zijn gepresenteerd.

De nog niet specifiek gemaakte extra investeringen in het onderwijs moeten gebruikt worden voor het opzetten van brede buurtscholen. Hier moeten kinderen vanaf twee jaar terecht. Door zo vroeg al met onderwijs te beginnen wil D66 achterstanden voorkomen.

In het algemeen zegt D66 over onderwijs dat er minder regels moeten komen. „D66 wil het onderwijs teruggeven aan de leraar”, zegt het programma. De partij vindt dat de overheid „is doorgeslagen in de hang naar sturen op resultaten en de verantwoording daarvan”.

Op economisch terrein zet D66 in op een „schone economie”. Om die reden moeten alle kolencentrales worden gesloten te beginnen met de oude en meest vervuilende. D66 wil geen nieuwe kerncentrales in Nederland. Dat is in het programma stelliger geformuleerd dan vier jaar geleden. Toen werd er gezegd dat kernenergie voor D66 „onderaan de ladder” stond.

Eerder werd al bekend dat de Democraten een eind willen maken aan de wildgroei van flexibele arbeidscontracten. De partij wil dat er één arbeidsrechtelijk regime komt voor zowel werknemers met een flexibel contract als een vast contract, dat moet leiden tot een contract voor onbepaalde tijd. Om dat mogelijk te maken moet wel het ontslagrecht verder versoepeld moeten worden, waardoor werkgevers eenvoudiger van werknemers af kunnen.

D66 wil het pensioenstelsel veranderen. Kern hierbij is dat wordt overgestapt van collectieve pensioenregelingen naar een individueel stelsel waarbij werknemers hun eigen pensioen kunnen regelen. Overdracht van geld van jong naar oud wil D66 afschaffen.

D66, dat vijftig jaar geleden werd opgericht met als doel te komen tot radicale staatkundige vernieuwing, besteedt net als vier jaar geleden in het programma weinig aandacht aan dit onderwerp. Maar de partij blijft trouw aan de opvatting dat de minister-president rechtstreeks moet worden gekozen.