Berecht voor vele moorden in Ethiopië

Het Openbaar Ministerie heeft besloten tot berechting in een uniek, omvangrijke moordzaak.

Foto ANP / Roos Koole

Betrokkenheid bij het doden van zo’n vijfenzeventig personen. Het hebben laten martelen van negen mensen in gevangenschap. En het regelen van de opsluiting van ruim driehonderd mensen onder erbarmelijke omstandigheden zonder enige vorm van proces.

Voor deze feiten zal de 62-jarige tot Nederlander genaturaliseerde Eshetu A. uit Amstelveen zich in november moeten verantwoorden voor de Haagse rechtbank. Hij is van oorsprong een Ethiopiër. Na jarenlang onderzoek heeft de afdeling internationale misdrijven van het Openbaar Ministerie besloten de zaak definitief voor de rechter te brengen tegen deze verdachte, die vorig jaar september werd aangehouden.

Een woordvoerder van het OM zegt dat het naar alle waarschijnlijkheid nooit eerder in Nederland is voorgekomen dat één verdachte zich voor zo veel ernstige strafbare feiten moet verantwoorden.

Duizenden moorden onder Derg-regime

Eshetu A. heeft zich volgens het OM eind jaren zeventig als functionaris van het regime van de Ethiopische leider Mengistu Haile Mariam schuldig gemaakt aan vreselijke terreurdaden. Hij behoorde tot het zogeheten Derg-regime dat in 1974 de macht over nam van keizer Haille Selassie. Tijdens het bewind van Mengistu werden duizenden politiek tegenstanders vermoord. Verdachte A. zou onder meer als ‘Voorzitter van de coördinerende raad van de revolutionaire campagne in de provincie Gojjam’ tientallen mensen hebben laten martelen en executeren.

In 1991 vluchtte de verdachte via de Ethiopische ambassade in Bulgarije – waar hij toen werkte – naar Nederland. Hij kreeg hier in 1998 de Nederlandse nationaliteit. Later vroeg Ethiopië om zijn uitlevering maar tussen beide landen bestaat geen uitleveringsverdrag. Eshetu A. is inmiddels in Ethiopië veroordeeld tot de doodstraf. Het OM heeft nu besloten tot een strafzaak in Nederland omdat „zulke ernstige internationale misdrijven, waar dan ook ter wereld gepleegd, niet onbestraft mogen blijven”, aldus officier van justitie Nicole Vogelenzang. De eerste contacten met Ethiopië over het vervolgen van de man dateren uit 2009. Het huidige Ethiopische bewind heeft uiteindelijk voor de berechting in Nederland dossiers ter beschikking gesteld.

De officier van justitie, een rechter-commissaris en de advocaat van de verdachte vliegen morgen naar de Verenigde Staten voor het horen van elf Ethiopische getuigen. De onderzoeksreis duurt bijna drie weken. Advocate Sevda Dogan zegt dat ze wil zien of de getuigen, familieleden van slachtoffers en voormalige politieke gevangenen, gedetailleerder kunnen verklaren over de rol die haar cliënt wordt toegedicht. „Het is niet allemaal glashelder wat zich destijds heeft afgespeeld”, aldus Dogan. In oktober volgt ook nog een onderzoeksreis naar Canada voor het horen van vijf getuigen. De strafzaak begint op 21 november.