VS en EU botsen hard over belastingzaak Apple

Belastingontwijking

Washington waarschuwt Europa voor harde aanpak van belastingdeals, kort voordat Brussel beslist over fiscale afspraken met Apple.

Foto Reuters

In zeldzaam harde bewoordingen heeft het Amerikaanse ministerie van Financiën de Europese Commissie woensdag bekritiseerd om de aanpak van belastingontwijking. Volgens een brandbrief van 25 pagina’s „ondermijnt de Commissie de internationale aanpak van belastingontwijking”.

De klachten komen net nu de Europese Commissie een definitief besluit voorbereidt over aanpak van belastingconstructies van technologiereus Apple. In die zaak onderzoekt ze of een belastingdeal die Apple met Ierland heeft gesloten wel rechtmatig was. Er lopen vergelijkbare onderzoeken naar afspraken van de Amerikaanse bedrijven Starbucks en Amazon, en het Italiaans-Amerikaanse Fiat-Chrysler.

De Amerikanen beschuldigen de EU van „onvoorspelbaar en onsamenhangend” gedrag tegenover Amerikaanse bedrijven, en zien daarin „een toegenomen barrière voor investeringen tussen de EU en de VS”. Ook staat er in het document dat „de Commissie niet moet proberen om met terugwerkende kracht belastingen te innen” omdat dat zou betekenen dat de Commissie dan inconsistent zou zijn.

De Europese Commissie verdedigt het onderzoek naar Apple en de aanpak van andere bedrijven met het verweer dat ze slechts bestaande belastingwetten volgt.

„Op zich is de aanpak van belastingdeals als staatssteun door de Europese Commissie niets nieuws, dus daarin is weinig inconsistentie te ontdekken”, zegt Sjoerd Douma, hoogleraar internationaal belastingrecht van de Universiteit Leiden over de Amerikaanse beschuldigingen. „Maar wat wel nieuw is, is de manier waarop de Commissie regels uitlegt op het gebied van transfer pricing. Dat maakt de zaak juridisch zeer interessant.”

Transfer pricing is de praktijk waarmee multinationals zoals Apple interne transacties via landen laten lopen met lage belastingtarieven. Dat is een truc die vrijwel alle grote bedrijven toepassen en die de Commissie nu wil aanpakken.

De Amerikanen zien de dreigende harde aanpak van Apple door de Europese Commissie niet alleen als een aanval op hun meest waardevolle bedrijf, maar ook als een tegenvaller voor de schatkist. Als Apple in Europa meer belasting betaalt, hoeft Apple minder af te dragen in zijn thuisland, op het moment dat die winst terugvloeit naar Amerika. Met een jaarwinst van 53,4 miljard dollar (zo’n 47,4 miljard euro) zijn die belastinginkomsten significant.

De Amerikaanse overheid bekritiseerde eerder ook andere zaken van de Europese Commissie tegen Amerikaanse bedrijven. Vooral technologiebedrijven liggen onder een vergrootglas in Brussel. Google, Facebook en Uber kwamen om uiteenlopende redenen in conflict met de Europese Commissie. Dat leidde in 2015 tot opmerkingen van President Barack Obama over anti-Amerikanisme en protectionisme. De Commissie spreekt dat met klem tegen.