De koningin van de breisels negeerde altijd alle trends

Overleden Sonia Rykiel (1930-2016)

Toen Sonia Rykiel zwanger was, kon de modeontwerpster geen comfortabele kleding vinden. Daarom ontwierp ze die zelf.

Foto AFP

Ze zal de modegeschiedenis in gaan als ‘la reine du tricot’, de koningin van de breisels. Een bijnaam die Sonia Rykiel, die donderdag op 86-jarige leeftijd in Parijs overleed, al in 1962 kreeg, toen ze de gebreide truien begon te ontwerpen waarmee ze wereldberoemd zou worden. Ze verwachtte een kind en kon nergens comfortabele truien vinden waarin haar buik mooi uitkwam, daarom besloot ze die zelf maar te ontwikkelen.

In die tijd golden wollen truien nog als degelijk en grof. Die van Rykiel waren juist vrouwelijk, flatteus en sexy. Ze verkocht ze via de boetiek van haar man, en al gauw liepen sterren als Brigitte Bardot, Catherine Deneuve en Audrey Hepburn erin. Die laatste kocht er in één klap veertien tegelijk.

Sonia Rykiel overleed aan „fucking parkinson”, zoals ze de ziekte betitelde die al in 1995 bij haar werd geconstateerd. De Franse president François Hollande noemde haar na de bekendmaking van haar overlijden op Twitter een „vrije vrouw” en een „pionier”.

In 1968 opende ze haar eerste eigen winkel in Parijs. Ze breidde haar collectie uit en ontwikkelde een herkenbare eigen stijl: veel zwart, felgekleurde strepen, teksten en glimstenen. Maar ze ontwierp bovenal kleren waarin vrouwen zich vrij konden bewegen. Sonia Rykiel wilde verkopen aan werkende vrouwen met een druk leven, die vooral niet gehinderd moesten worden door hun kleren. Daarom is ze vaak vergeleken met de in 1971 overleden ontwerper Coco Chanel, die vrouwen een paar decennia eerder had bevrijd van hun korset.

Rykiels Parijse boetiek groeide uit tot een internationaal modehuis, waar naast kleding ook accessoires, cosmetica, parfums, een kinderlijn en zelfs seksspeeltjes te koop zijn.

Van trends heeft Rykiel zich nooit iets aangetrokken. Juist als rokken in de mode waren, moedigde zij vrouwen aan om broeken te dragen. In de jaren zeventig introduceerde ze truien die binnenstebuiten gedragen konden worden: revolutionair in die tijd. En terwijl het in de modewereld gebruikelijk is om modellen stoïcijns over de catwalk te laten lopen, kwamen ze bij Rykiels shows altijd lachend en dansend op.

Prominente figuur in de jaren zeventig

In de jaren zeventig werd ze een prominente figuur – makkelijk te herkennen aan haar vuurrode haar – in Saint-Germain-des-Prés, de wijk van de intellectuelen. Ze omringde zich met schrijvers, filosofen, kunstenaars en muzikanten. De etalages van haar winkels liggen altijd vol boeken. Ze schreef zelf ook: columns in tijdschriften, een roman, een kinderboek en meerdere boeken over mode en haar leven.

In 2009 ging ze met pensioen. Haar dochter Nathalie Rykiel was in 1995 al benoemd tot creatief directeur en werd in 2007 ook algemeen directeur. Sinds 2012 is 80 procent van het bedrijf in handen van een investeringsmaatschappij uit Hongkong.