‘Syrische troepen gebruikten gifgas, IS mosterdgas’

Het nog te verschijnen OPCW-rapport bevestigt de vermoedens dat er door meerdere partijen chemische wapens zijn ingezet in de strijd.

Het hoofdkantoor van OPCW in Den Haag, Foto: ANP / Bas Czerwinski

Het Syrische regeringsleger was verantwoordelijk voor zeker twee aanvallen met het gifgas chlorine, terwijl terreurgroep Islamitische Staat mosterdgas inzette aan het front. Dat meldt persbureau Reuters, dat inzage had in een nog te verschijnen rapportage van de Verenigde Naties en de OPCW - de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens.

In het onderzoek, dat een jaar duurde, richtte de OPCW zich op negen momenten in de strijd waarvan het al aanwijzingen had dat er gebruik is gemaakt van chemische wapens.

Het rapport bevestigt volgens Reuters in drie gevallen de vermoedens dat zowel IS als het Syrische regeringsleger zich schuldig maken aan de inzet van chemische wapens. Bij de resterende zes zaken konden de onderzoekers niet tot een conclusie komen, hoewel drie daarvan volgens de onderzoekers nader onderzoek verdienen.

Grootste chemische wapenarsenaal ter wereld

Het Syrische regime beloofde in 2013, onder druk van Washington en Moskou, om de enorme hoeveelheid chemische wapens waarover het beschikte te vernietigen. Hoewel het niet precies vaststaat hoeveel gifgas er aanwezig is in Syrië, wordt aangenomen dat het Syrische arsenaal tot de grootste ter wereld behoort. Er zou in 2013 nog zo’n 1.000 ton mosterdgas en de zenuwgassen Sarin en VX zijn geweest.

Naar de verschijning van het rapport, gepland voor volgende week, wordt uitgekeken door de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad. Met de conclusies van het onderzoek moet er een besluit worden genomen over eventuele sancties tegen het regime van Assad. Als die zich hier niet genoeg voor zou inspannen of als er gifgas zou worden ingezet in de strijd, kan de VN-Veiligheidsraad sancties opleggen.

De verwachting is dat Rusland, dat zich aan de kant van Assad schaarde, sancties zal blokkeren. Samen met China zal Rusland daarbij tegenover de andere permanente leden - Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten - komen te staan.

Gifgas en mosterdgas

In maart dit jaar vonden twee aanvallen plaats op het Iraakse dorp Taza, nabij Kirkuk. Hierbij zouden enkele honderden gewonden zijn gevallen. Ook bij het Noord-Syrische stadje Marea werd in 2015 mosterdgas ingezet.

Aan de hand van de verzamelde gegevens concluderen de onderzoekers nu dat dat door IS moet zijn gebruikt. De terreurbeweging in augustus vorig jaar “de enige entiteit met de mogelijkheid, het motief en de middelen” voor de inzet van mosterdgas.

Destijds werd er in een aanval op de Koerden gebruikgemaakt van het gas. Als direct gevolg van de chemicaliën zouden twee doden zijn gevallen, onder wie een baby.