Joe Biden doet handreiking aan Turkije in Ankara

De Amerikaanse vicepresident zei dat het hem speet dat hij niet eerder na de verijdelde couppoging naar Turkije was gekomen.

De Amerikaanse vicepresident Joe Biden en de Turkse premier Binali Yildirim in Ankara woensdag. Foto Adem Altan / AFP

De Amerikaanse vicepresident Joe Biden heeft zich woensdag van zijn nederigste kant laten zien tijdens een staatsbezoek aan Turkije. Hij zei dat het hem speet dat hij niet eerder na de verijdelde couppoging, bijna anderhalve maand geleden, naar Turkije was gekomen. Dat meldt persbureau Reuters.

Later op de dag, na een onderhoud met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, was Biden feller in zijn bewoordingen. Hij noemde de coupplegers “terroristen” en de couppoging “een aanval op het Turkse volk”. De vicepresident zei groot respect te hebben voor hoe Erdogan en Turkije ten tijde van de putsch op de ontwikkelingen reageerden.

Eerste bezoek

Het was woensdag de eerste keer dat een Amerikaanse hoogwaardigheidsbekleder Turkije aandeed. De afgelopen weken heeft Ankara meerdere malen gevraagd om de uitlevering van de in Pennsylvania woonachtige Turkse prediker Fethullah Gülen, die door de Turkse regering verantwoordelijk wordt gehouden voor de mislukte staatsgreep. Washington zegt dat de Turken tot op heden geen overtuigende bewijzen hebben gepresenteerd dat de 75-jarige imam daadwerkelijk achter de putsch zat.

Dit steekspel heeft de betrekkingen tussen beide landen op scherp gezet. Biden zei woensdag wel dat de VS zal samenwerken met Turkije in het evalueren van bewijs dat Gülen achter de coup zat, maar dat wel aan juridische standaarden moet worden voldaan.

Steun

Deze gevoelige uitspraak werd gevolgd door een steunbetuiging aan “bondgenoot” Turkije. Biden liet weten dat Washington Ankara blijft steunen na de verijdelde staatsgreep en bereid is de Turken te hulp te schieten als dat nodig is.

De Turkse regering, die zich eerder nog kritisch uitte over de lakse reactie van de VS en Europa na de couppoging, toonde zich woensdag milder. De Turkse premier Binali Yildirim zei dat de “oprechte woorden” van Biden van groot belang zijn voor de Turkse overheid en bevolking. De regeringsleider zei dat incidenten nooit de banden tussen beide landen mogen schaden, hoewel hij daar rap aan toevoegde dat hij er vanuit gaat dat het uitleveringsverzoek voor Gülen zonder vertraging wordt afgehandeld.

Erdogan kwam later feller uit de hoek. Hij zei dat bestaande akkoorden tussen Ankara en de VS gebieden dat Gülen wordt uitgeleverd. Volgens de president runt de geestelijke nog steeds een “terreurbeweging” vanuit zijn woonplaats. Erdogan zei dat de Turkse eis om Gülen te laten arresteren niet genegeerd mag worden.

Syrië

Ook het conflict in Syrië kwam in Ankara ter sprake, waarbij Biden een handreiking deed aan de Turken. De vicepresident beval door de VS gesteunde Syrisch-Koerdische troepen om zich terug te trekken tot achter de Eufraat. Als zij dat niet doen, verliezen ze volgens Biden Amerikaanse steun. Eerder rukten de troepen, die tegen zowel het leger van Assad als tegen IS vechten, nog op met behulp van Amerikaanse luchtsteun.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Wat een concessie aan Turkije door Biden. De Koerden zijn daar met Amerikaanse luchtsteun eerder juist opgerukt. https://t.co/MRQOElPKJu

De Turken zien met argusogen de veroveringen van Koerdische strijdgroepen in Syrië aan. Ankara vreest dat dit de roep om een onafhankelijke Koerdische staat op Turks grondgebied zal versterken. Afgelopen jaar heeft het Turkse leger hard opgetreden tegen vermeende aanhangers van de verboden Koerdische beweging PKK. Woensdag zei Yildirim dat Ankara de creatie van een onafhankelijke Koerdische “entiteit” in Syrië niet zal accepteren.