Hoeveel tijd krijgt avonturier Bosz nog?

Voorronde Champions League

Een fantasieloos Ajax heeft in Rostov een harde afstraffing gekregen. Reputatieverlies en tien miljoen minder op de bank.

Ajaxkeeper Jasper Cillessen na afloop de Champions League Play-offs tussen FC Rostov en Ajax. Erwin Spek/ANP

Het is een blamage die voor altijd aan Peter Bosz’ Ajax-carrière zal blijven kleven, ongeacht hoelang die nog moge duren. Fantasieloos ten onder in het Olimp-2-stadion in Rostov, met een afstraffing die internationaal maar toch vooral in voetballand Nederland tot beroering leidt. Ajax verloor met 4-1 in de return van de laatste voorronde van de Champions League.

De geschiedenis die Ajax met zich meedraagt, verdraagt zich moeizaam met de vernedering aan de Don woensdagavond. Sinds 1980 verloor Ajax alleen maar met vier doelpunten van Bayern München en Real Madrid, tegen Rostov bleef de marge maar net aan drie in een duel dat niet slechts een voortzetting was van de afkalving van de schillenploeg van Peter Bosz, maar een nieuw dieptepunt in het Nederlands voetbal markeert.

Het is pijnlijk dat het de avonturier Bosz overkomt, maar het zij zo. Ajax doet niet meer mee in de Champions League, maar de ontrafeling van het elftal strekt veel verder dan slechts die uitschakeling. Dit was een implosie. Afgestraft in de één-tegen-één-duels, geen enkel idee in de combinatie naar voren. Geen beweging. Geen diepgang. En vooral zo troosteloos traag allemaal. Rostov, wonderlijke nummer twee in Rusland vorig seizoen, was beter in alles.

De pijn van de afgang

Voor Ajax rest de groepsfase Europa League, een slordige 10 miljoen minder op de bankrekening, al is de pijn van de afgang amper in geld uit te drukken. Bosz trad tegen Rostov in de return aan in een opstelling die er een van vorig seizoen onder Frank de Boer geweest had kunnen zijn – met alleen Bertrand Traoré als nieuweling in de spits op de plek van de voor goed geld aan Napoli versleten Arek Milik. Dat moest houvast bieden, maar Bosz heeft al te veel met de kwetsbare poppetjes in de defensie geschoven om nog een beroep te kunnen doen op patronen van weleer.

Terug bij af dus, of zeg maar bij min tien. Bosz had gedacht, zei hij deze week, dat Ajax verder was. Gedacht dat de Ajacieden uit die schitterende Ajax-opleiding zijn tempovoetbal, met meer druk en risico achterin, in een paar weken tijd zouden verinnerlijken. Maar ook Ajacieden hebben dus maanden nodig. Tijd die er niet was, hoorde je overal.

Wist hij dan niet dat Ajax dit decennium eigenlijk nooit echt veel verder is gekomen? Hoogstens in de loop van een seizoen zit er stijgende lijn in, dat heet dan houvast en herkenbaarheid. Internationaal schiet het in handigheid, in snelheid, in gewicht zo vaak al zo gauw tekort. De Boer wist dat als geen ander, maar hij hoopte altijd dat het één seizoen goed zou vallen. Na vijf jaar was hij het wel eens een keer zat.

Zijn opvolger Bosz vertrouwde dus woensdagavond, in de wetenschap dat uitschakeling acute crisis zou betekenen, alleen de jongens die al een tijdje Ajacied zijn. Geconcludeerd kan worden dat Bosz de zomerse inspanningen van directeur spelerszaken Marc Overmars misschien wel waardeert, maar dat de trainer het met bijvoorbeeld diens Colombiaanse aankopen niet aandurft als zijn eigen hachje op het spel staat.

En zo is er al na zeven weken Bosz genoeg te gal te spuwen. Aankoopbeleid gefaald. Weer. Niet op tijd adequaat versterkt, prima verkocht! En Bosz zelf: verdwaald geraakt in zijn eigen ambitie om het voor het oog van de voetballiefhebber, dat ook wat wil, beter te doen dan zijn voorganger. Een heilloze missie, nu al. Zo makkelijk was het allemaal niet om uit deze voetballers resultaat te persen.

Vijf punten achterstand liep Ajax al op in de competitie, na drie rondes. Dankzij de uitschakeling voor de Champions League is nog meer verloren – vooral aanzien. Na de unieke nederlaag thuis tegen Willem II zaterdag gistte het al, na Rostov uit is Bosz een man zonder krediet met spelers die een wanvertoning leverden.

De eer werd niet gered

Bosz koos tegen Rostov twee buitenspelers die het veld breed en hoog houden, maar Amin Younes en Anwar El Ghazi deden amper mee. Door de rangen gesloten te houden, zoals dat daar aan de Don gaat, had Rostov er al met al geen enkel moment moeite mee. Rostov, en dus niet Ajax dat een doelpunt moest maken na de 1-1 in Amsterdam vorige week, drong aan. De Russen, comfortabel voetballend, met groeiend besef dat dit niet het grote Ajax is, maar een heel klein Ajax met niet zo hele goede voetballers.

Rostov speelde het gewoon goed uit. De pass vanuit het centrum naar de opkomende back. De voorzet, de kopbal, de 1-0. Met het voorwaarts momentum van een spits die goed timen kan, torende Sardar Azmoun boven kansloze Kenny Tete uit. Na rust kwam de 2-0, een vrije trap van Rostov, ongehinderd ingekopt. En de 3-0, uit de kluts. En nog een 4-0, uit een counter van Rostov, toen Ajax va banque ging maar amper tot iets kwam. Aanvoerder Davy Klaassen maakte tien voor tijd uit een penalty nog 4-1, maar de eer werd niet gered.

Nu de gloedvolle betogen over hoger druk zetten en sneller vooruit spelen niet langer tot de verbeelding spreken, is de vraag wat Bosz gaat doen met de rest van dit seizoen. Bouwen? Bouwen dan in de eredivisie en in de Europa League, het podium dat meer past bij Ajax momenteel. De directie zal zijn gedroomde trainer Bosz vast nog wel dekken, maar de gesel van supporters zal knallen.

Zondag wacht Go Ahead Eagles uit, dit Ajax lijkt reddeloos.