Henk Krol en de kunst van het geheugenverlies

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.

Talrijke studies laten zien dat de westerse kiezer gemiddeld na drie maanden aan geheugenverlies lijdt. Je doet er niets aan. Dus wie denkt dat 50Plus een blunder begaat door Henk Krol opnieuw lijsttrekker te maken, heeft slecht opgelet. Als baas van de Gay Krant vroeg Henk medewerkers geen pensioenpremie af te dragen, onthulde de Volkskrant in 2013. Nu vindt Henk dat er „met de oudedagsvoorziening wordt gesold”, aldus het nieuwe verkiezingsprogramma. Henk gaat ervan uit dat u die affaire allang bent vergeten, en dit heeft hij dus voortreffelijk gezien.

De ironie hiervan is niet gering. 50Plus dankt zijn succes aan het idee dat we de mensen vergeten die het land na de oorlog weer hebben opgebouwd.

Zelf weet ik niet zeker of dit waar is. In elk geval zijn mensen die het land na de oorlog weer hebben opgebouwd, niet per definitie meer waard dan mensen die het land na de oorlog niet hebben opgebouwd. Dit noemen we democratie. En dan: als mensen die het land na de oorlog weer hebben opgebouwd, het land weer willen afbreken, moeten we hun opvattingen óók kunnen negeren (of vergeten).

Zo las ik dat Henk de pensioenleeftijd naar 65 jaar wil terugbrengen. Volgens het demografisch instituut Nidi steeg de levensverwachting de laatste tien jaar met twee jaar, en zal die de komende tien jaar opnieuw met twee jaar stijgen. Dit wil 50Plus blijkbaar vergeten. Maar wie onder die omstandigheden terug wil naar een pensioenleeftijd van 65 jaar, is bereid de staatsfinanciën naar de knoppen te helpen voor de mensen die het land na de oorlog weer hebben opgebouwd.

Ik las ook dat Henk het ziekenfonds wil herinvoeren, en meteen alle marktwerking in de zorg schrappen. Een interessant misverstand: uitgerekend ten tijde van de ziekenfondsen had Nederland een gigantische private markt van particulier verzekerden. Gezinnen tot (globaal) anderhalf keer modaal zaten in het ziekenfonds, de rest was particulier verzekerd.

Zelf weet ik nog hoe dat werkte. Ziekenfondspatiënten, zoals ik, zaten bij de tandarts in een andere wachtkamer dan particulier verzekerden. Verdoving was alleen beschikbaar voor particulier verzekerden. Een negentiende-eeuws standensysteem: ik zou niet weten waarom we daarnaar terug moeten. Blijkbaar is Henk zelf ook vergeten hoe het eraan toeging.

Zo werkt de kunst van het geheugenverlies in de politiek: eerst je eigen falen vergeten, dan het verleden verheerlijken, en daarna heimwee creëren naar een wereld die nooit heeft bestaan.