De campagne is begonnen, maar waar is Hillary Clinton toch?

Verkiezingen VS De non-campagne regeert. Clinton houdt zich gedeisd, Trump doet alleen nog aan complotten en trivia.

Foto Reuters / Mark Makela

Amerikaanse presidentsverkiezingen draaien om ideeën. Twee kandidaten bieden een toekomstvisie voor hun land, en in november spreken de kiezers zich uit.

Tenminste, zo zou het moeten zijn. De presidentsverkiezingen van 2016 zijn de verkiezingen van de non-campagne. De Democraat Hillary Clinton en de Republikein Donald Trump, hoe verschillend hun motieven ook zijn, zijn onwillige kandidaten. Ze weigeren er een echte campagne van te maken.

Hillary Clinton is zo goed als onzichtbaar, sinds ze een maand geleden de Democratische Conventie in Philadelphia toesprak, en haar voorsprong in vrijwel alle peilingen stevig uitbreidde. Ze hield nog een toespraak over de economie, in Detroit, maar laat zich verder alleen op kleine bijeenkomsten zien. Haar laatste persconferentie was 262 dagen geleden. Interviews geeft ze bijna niet. Clinton zorgt ervoor dat ze zo min mogelijk in beeld is.

Die onzichtbaarheid heeft deels te maken met Clintons impopulariteit. Maar liefst 53,5 procent van de Amerikanen denkt negatief over haar, en voor een charmeoffensief is het wat laat. De stilte is Clintons manier om drama uit de weg te gaan. Ze heeft die les geleerd in 2008, toen ze de Democratische voorverkiezingen verloor van Barack Obama. Clintons campagne was een voortdurende bron van onrust, met ruzies in het campagneteam en ongedisciplineerd gedrag van echtgenoot Bill Clinton.

Nieuwe onthullingen

Nieuw drama ligt op de loer, nu er onthullingen blijven komen over, onder meer, de Clinton Foundation. Deze filantropische stichting haalde de afgelopen vijftien jaar tientallen miljoenen dollar op bij buitenlandse regeringen, rijke geldschieters en wereldsterren. Zo kreeg de stichting steeds meer een netwerkfunctie, en ontstonden er banden tussen de Clintons en de regeringen van onder meer Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten.

Gisteren bleek, voor de zoveelste keer, dat de formele scheidslijn tussen Clinton de Filantroop en Clinton de Politicus onduidelijk zijn. Dat heeft te maken met de e-mailaffaire – een andere zwakke plek die Clintons schuilgedrag in de hand heeft gewerkt. Uit nieuw vrijgegeven mails van haar stafchef Huma Abedin blijkt dat geldschieters minister Clinton benaderden, en uit waren op gunsten. Zo informeerde U2-zanger Bono hoe hij een straalverbinding met het International Space Ship kon maken tijdens concerten. De kroonprins van Bahrein, een land dat ook ruimhartig geeft aan de Clinton Foundation, vroeg met succes om een ontmoeting met Clinton.

Lees hier nieuws over de e-mails van Clinton: Nog eens vijftienduizend e-mails Clinton openbaar

Als ze in het nieuws is om haar geheimzinnigheid, reageert Clinton meestal met nog meer geheimzinnigheid. Ze koestert de interne discipline van haar campagneteam. Bill Clinton liet vorige week weten dat de Clinton Foundation geen donaties meer aanneemt van buitenlandse geldschieters als Hillary Clinton president wordt.

Hillary Clinton weet dat zij op dit moment geen publiciteit kan gebruiken. Ze ligt voor op Donald Trump, en ze laat hem zijn eigen graf graven. Iedere minuut die over haar gaat, is verspilde tijd. Daarom horen Amerikanen vrijwel niets over haar belastingplannen, of haar ideeën over Syrië.

Donald Trump lijdt aan een tegenovergesteld probleem: zijn campagne blijft ongedisciplineerd en stuurloos. Evenmin als Clinton voert Trump campagne over ideeën. Zijn ontelbare malen aangekondigde ‘draai’ naar het politieke midden komt maar niet.

Trumps centrale argument tegen Clinton zwalkt. Natuurlijk valt hij haar aan op de Clinton Foundation en haar geheime e-mailserver, die ze als minister onderhield. Maar net zo vaak gaat het over haar gezondheid, het favoriete onderwerp van de Trump-campagne. De basis vormt een oude foto waarop Clinton nadat ze zich heeft verstapt omhoog wordt geholpen op een trap. Die foto zou bewijzen dat Clinton fysiek aan het aftakelen is. Sean Hannity, de Fox News-presentator die zich heeft ontwikkeld als spreekbuis van Trump, laat al weken medische panels opdraven die discussiëren over de vraag welke ziekte Clinton precies heeft.

Bij Jimmy Kimmel Live reageerde Clinton op de speculaties op haar gezondheid:

Rudy Giuliani

Ook Trumps belangrijkste surrogaten, bondgenoten die in zijn naam het woord voeren, ontbreekt het aan een lijn. Rudy Giuliani, de oud-burgemeester van New York, gaat volledig mee in het ‘Clinton is ziek’-narratief. „Zoek maar eens op internet: ‘Hillary Clinton Ziekte’”, zei hij een paar dagen geleden. „Dan kun je zelf de filmpjes zien.”

Trumps adviseur Roger Stone verspreidt verhalen over moorden die de Clintons op hun geweten hebben, onder meer een jonge Democratische medewerker die na een nacht stappen in Washington werd doodgeschoten. De medewerker, zo is de theorie van Stone, zou belastende informatie hebben gehad.

Trump voert campagne zoals hij met succes deed tijdens de voorverkiezingen: een combinatie van harde persoonlijke aanvallen en complottheorieën. Een voor een kreeg hij zijn tegenstanders op de knieën, want hij voelde het instinctieve wantrouwen van zijn electoraat goed aan. Nu moet hij zwevende kiezers overtuigen, en daar heeft hij veel meer moeite mee.

Trump zou kunnen beginnen met een plan voor de toekomst van de VS te komen, maar daar begint hij niet aan. Wel maakt hij tijd vrij voor de trivia die hem interesseren. Gisteren zat hij twee uur in de studio bij Sean Hannity, om kijkers toe te spreken die hem grotendeels toch al steunen. En hij maakte via Twitter ruzie met de presentatoren van een ochtendprogramma.

Amerikaanse kiezers hebben nog elf weken om te ontdekken wat Hillary Clinton en Donald Trump met hun land willen.