Hoe salafistengeld in Nederland belandt

Liefdadigheid Een Qatarese liefdadigheidsorganisatie kocht een schoolpand in Rotterdam voor een salafistisch centrum. Dilemma voor Nederland. „Als je in een land aanwezig bent, kun je je eigen agenda verkopen.”

Foto ANP

Een nieuwe moskee financieren in Nederland is vanuit Qatar met één muisklik gedaan: ga naar Eidcharity.net, klik op het winkelwagentje en kies je project. Een ziekenhuis in Soedan, een school in Cambodja, een moskee in Rotterdam: het kan allemaal gebouwd worden als je doneert.

De Qatarese stichting Eid Charity is een van de vele liefdadigheidsorganisaties uit de Golfstaten. Islamitische zakenmannen delen hun fortuin aan dergelijke goede doelen uit om moslims in de rest van de wereld te helpen. Sadaqah heet deze vorm van vrijwillige liefdadigheid in de islam. Liefdadigheid kan zijn: een voedselpakket voor oorlogsslachtoffers, een naaimachine voor een arm gezin, maar ook een moskee in het buitenland financieren. Het plaatst Nederland voor een dilemma: in hoeverre ‘koopt’ Qatar hiermee invloed op Nederlandse moslims?

Voor 1,7 miljoen euro is dit jaar een nieuw islamitisch centrum in Nederland gekocht, schreef Eid Charity onlangs in een nieuwsbericht op zijn website. Hoewel het er niet bij staat, weten bronnen van NRC dat het een Rotterdams schoolgebouw betreft waarin salafisten een nieuw centrum willen vestigen. Stichting Al Nour is van plan het gebouw om te toveren tot hét islamitische middelpunt van Nederland.

Al Nour, gelieerd aan meerdere salafistische groepen, wil het pand gebruiken voor islamlessen, jeugdzorg, opvoedondersteuning, huiswerkbegeleiding, voedingsadvies, sportactiviteiten en een imamopleiding. „We willen er een breed islamitisch centrum van maken. Het wordt geen pand met een hoog hek eromheen waar alleen maar mannen met lange baarden naar binnen mogen”, zegt Arnoud van Doorn, woordvoerder van de stichting en Haags gemeenteraadslid van de islamitische Partij van de Eenheid. Hij zegt ook de inwoners van Rotterdam te willen betrekken bij het centrum. „Wijkbewoners kunnen gebruikmaken van onze faciliteiten.”

Zorgen over westerse moslims

Met welk doel financiert Qatar een dergelijk centrum? In zijn persberichten schrijft Eid Charity daar het volgende over: deze centra moeten bijdragen aan „het behoud van de islamitische cultuur” van moslims in het Westen. In de Arabische wereld maakt men zich zorgen over westerse moslims die, onder invloed van de ongelovige wereld om hen heen, hun geloof zouden verdoezelen of veranderen. Ook wil Eid Charity met zijn investeringen de islam verder verspreiden. In Qatarese media pronkt Eid Charity ermee dat het mensen tot de islam laat bekeren. Op een persconferentie noemde het fonds als een van zijn voornaamste resultaten dat door projecten van Eid Charity 2.049 mensen van verschillende nationaliteiten tot de islam zijn bekeerd.

Facebookpost van Eid Charity (de tekst gaat verder onder de video):

Qatar heeft er belang bij dat liefdadigheidsorganisaties zich vestigen in andere landen. Dat zegt Zoltan Pall, salafisme-onderzoeker aan de Singapore National University. „Het is een vorm van soft power om in andere landen organisaties te hebben.”

Pall vergelijkt het met Amerikaanse organisaties die democratie promoten in Oost-Europa. „Doordat je in een land aanwezig bent, kun je je eigen agenda verkopen. En voor een salafistische organisatie biedt het ook een mogelijkheid hun versie van de islam verder te verspreiden.” 

Daar zitten westerse autoriteiten niet altijd op de wachten. De gemeente Rotterdam maakt zich zorgen over de komst van het centrum. Het salafisme dat organisaties zoals Eid Charity verspreiden, wringt op sommige punten met de open democratie die het Westen nastreeft. Zo spreken op evenementen die Eid Charity promoot bij herhaling imams die bekendstaan als haatprediker. Dan gaat het bijvoorbeeld om geestelijken die een felle, antiwesterse boodschap uitdragen.

Een van hen is Jemenitische imam Abdul Majid al-Zindani, die op een evenement van Eid Charity de boodschap verspreidde dat Europa en de Verenigde Staten een wereldwijde oorlog tegen de islam voeren. Rampen in deze continenten, zoals de orkaan Katrina, zijn volgens Al-Zindani een straf van Allah voor de oorlog die zij voeren.

Het is deze gedachte die volgens experts kan bijdragen aan de radicalisering van moslimjongeren: als het Westen oorlog voert tegen de islam, moeten moslims immers wel terugvechten.

‘Stoppen met haat verspreiden’

„Eid Charity houdt zich bezig met echte hulpverlening, maar voert ook een fundamentalistische agenda”, zegt David Weinberg, terrorisme-expert van de neoconservatieve denktank Foundation for Defense of Democracies uit Washington. Hij getuigde vorig jaar voor het Amerikaanse Congres over terrorismefinanciering vanuit de Golfregio. Weinberg zegt dat Eid Charity „banden met extremisten” onderhoudt en noemt dat „zorgwekkend”.

Meerdere landen brengen Eid Charity in verband met de financiering van terrorisme. „Als Eid Charity aanwezigheid in Europa wil, moet het stoppen met het sponsoren van lezingen door predikers die haat verspreiden tegen het Westen, vrouwen en aanhangers van andere godsdiensten”, vindt Weinberg.

Deze video plaatste Eid Charity op Twitter (de tekst gaat verder onder de video):

Arnoud van Doorn, woordvoerder van het Rotterdamse salafistencentrum, zegt dat het initiatief niets te maken heeft met extremisme of haat. „Ik ken veel mensen die hierbij betrokken zijn, en die staan juist midden in de Nederlandse samenleving. Wij zijn orthodox, zeker, maar ook als je orthodox bent, mag je in dit land een gebouw kopen.”

Bang dat de financiers uit Qatar het straks voor het zeggen hebben in Rotterdam, is Van Doorn niet. „Onzin. Je hebt hier toch ook bisdommen die verantwoording afleggen aan Rome? Het buitenland bepaalt niet wat wij met ons geld doen. Wel wordt erop toegezien of wat wij doen in overeenstemming is met het doel van de organisatie.” 

Wat dat doel is? Van Doorn: „Dat lijkt mij duidelijk: het ondersteunen van de moslimgemeenschap en het bestrijden van vooroordelen over de islam.”