Doorshoppen alsof er nooit een Brexit zal komen

Brits EU-referendum

De eerste gegevens over de economische gevolgen van de Britse keuze voor EU-uittreding druppelen binnen. Het beeld is wisselend: de huizenprijzen dalen, maar massawerkloosheid blijft (nog) uit.

Twee maanden geleden, op 23 juni, deden de Britten iets waarvan de meeste economen hadden gezegd: niet doen. Ze stemden voor het verlaten van de Europese Unie.

Een recessie, oplopende werkloosheid, wegtrekkende bedrijven: vóór het referendum werden heel wat negatieve effecten van een Brexit voorspeld. Niet alleen door de toenmalige Britse regering en het pro-EU-kamp, maar ook door banken en vermogensbeheerders.

Hoe is de situatie twee maanden later? Eerst een nuchtere constatering. Er ís nog helemaal geen Brexit. Het Verenigd Koninkrijk is nog gewoon lid van de Europese Unie. Premier Theresa May is nog niet begonnen met onderhandelen met Brussel over uittreding. En zelfs wanneer May dat doet – partijgenoten dringen aan op begin 2017 – kan het nog jaren duren voordat haar land echt uit de Unie is.

Een deel van de vooraf voorspelde economische schade ging over de situatie ná EU-uittreding. Het belangrijkste punt daarin: de Europese interne markt. Het is heel onzeker of de Britten daarin kunnen blijven. Zo niet, dan ontstaan nieuwe handelsbarrières die de economische groei (hard) kunnen raken. Of het zover komt, weten we pas over een tijd.

Een ander deel van de voorspellingen ging over wat er meteen na het referendum zou gebeuren, als de Britten voor een Brexit zouden kiezen. Daar valt al wel voorzichtig iets over te zeggen, want er is na 23 juni wel het nodige voorgevallen. Het vooruitzicht op een Brexit heeft een hoop onzekerheid veroorzaakt. Meteen na het referendum maakte het Britse pond een flinke duikvlucht, waarvan de munt zich nog niet heeft hersteld. Ten opzichte van de euro is het pond nog steeds 13 procent minder waard. Om een recessie af te wenden verlaagde de Bank of England begin deze maand voor het eerst sinds de financiële crisis de rente.

Het effect van deze onzekerheid is nog niet te zien in economische groeicijfers. Het bruto binnenlands product (bbp) in het kwartaal na het referendum wordt pas in oktober bekend. Maar welke kant gaat het op? De eerste harde gegevens druppelen binnen. Zeven voorspellingen van vóór het referendum op een rij, plus de voorlopige effecten.