Wil je wel naast Willy wakker worden?

Alex van der Hulst (39) is zzp’er, vader en notoir werkuitsteller. Hoe krijg je dan ooit nog iets gedaan? Deze week: zzp’en, je moet het maar kunnen.

Alex_CAR_Logo

You want to be a zzp’er? You can’t handle being a zzp’er! Ik ga altijd helemaal Jack Nicholson in A Few Good Men bij de klassieke uitspraak: goh, dat lijkt me ook wel leuk, wat jij doet.

Er was een tijd dat ik in paniek mijn spaargeld ging tellen zodra kranten over de kop gingen of een twintigkoppige tijdschriftredactie terugging naar twee. Al die lui met een vast contract gaan natuurlijk freelancen en dan blijft er geen werk meer over, vreesde ik.

Tot bleek dat veel mensen het idee van zelfstandig zijn leuk vinden, maar terugschrikken voor de praktijk. Een beetje zoals ik zelf sta ten opzichte van sporten voor het ontbijt, wortels eten in plaats van snoepen en wekelijks de boekhouding doen.

Nooit zal ik ontkennen dat het ook echt heel leuk is wat ik doe, maar wie daadwerkelijk een overstap van een vast contract naar een zelfstandig bestaan overweegt, moet ook rekening houden met de minder leuke kanten. Zoals magere opstartjaren, het ontbreken van een arbeidsongeschiktheidsverzekering omdat je van die premie ook een Tesla kunt kopen, een pensioen dat elke vakbond zou afwijzen en altijd maar rekenen of er genoeg geld binnenkomt.

Kijk, we willen allemaal in een paleisje wonen, maar niet iedereen wil naast Willem-Alexander wakker worden. Als je het ene wil, moet je het andere voor lief nemen.

En die mindere punten neem ik graag voor lief in ruil voor de vrijheid, voor de zekerheid niet met vervelende collega’s opgescheept te zitten en voor het zelf kunnen kiezen. Maar dat werkt, gelukkig, niet voor iedereen zo.

Wanneer je tegen een burn-out aanzit omdat je baas zo onduidelijk is, kies dan niet voor een bestaan waarin je niet weet of je volgende maand werk hebt. Wanneer je binnen een dag je salaris uitgeeft, kies dan niet voor een bestaan waarin je moet wachten op geld. Wanneer je twee jaar deed om je scriptie af te maken, kies dan niet voor een bestaan waarin je zelf je werktijden moet bepalen. En wanneer je iets te dol bent op geld, kies dan niet voor een bestaan waarin harder werken meer geld oplevert, want je werkt jezelf kapot.

Ik kom ze geregeld tegen, de groep die het ooit leuk leek om zelfstandig te zijn en daar snel van terugkwam. Je hebt erbij die altijd maar weer aan de klaagmuur gaan metselen als je ze treft. Dan gaat het binnen de kortste keren over die verloren opdrachtgever van vijf jaar geleden door die vervelende chef waar ze toen ruzie mee kregen. Of de groep die zich suf solliciteert op alle vaste baantjes. Of de zelfstandige die eigenlijk gewoon ondernemer is en binnen een paar weken al drie personeelsleden heeft. En dan hebben we de schijnzelfstandige met één opdrachtgever nog niet eens genoemd.

Uiteindelijk is er maar een beperkte groep voor wie de minpunten altijd wegvallen tegen de pluspunten. Als gelukkige zelfstandigen hebben we het aan onszelf te wijten dat anderen willen wat wij doen: moeten we er maar niet zo tevreden over zijn.

Deze zomer vervangt schrijver en journalist Alex van der Hulst columnist Japke-d. Bouma. Lees hier zijn eerdere columns.