Songs voor eenzame nacht

Pop Een keur aan supersterren en producers werkte mee aan het nieuwe album van Frank Ocean. Toch is Blond vooral ingetogen en persoonlijk.

Frank Ocean tijdens de Grammy Awards in 2013. Foto John Shearer

In een wereld waarin oneindig veel muziek beschikbaar is, die ook even snel weer is weg geklikt, snakt de muziekindustrie naar blockbusters. Naar evenementen die met kop en schouders boven de rest uitsteken. Naar Thriller.

Voor deze eerste nieuwe plaat van Frank Ocean in vier jaar, kozen Apple (dat de plaat exclusief streamt), de artiest en zijn label voor een wekenlang gecultiveerde hype. Eerst was er een verwarrende videostream die smaakmakers online wanhopig probeerden te duiden.

Daarna zou het album verschijnen en verscheen het, zonder verdere uitleg, toch niet. Er was eind vorige week een video-album dat toch niet hét album bleek. En, afgelopen zondag, was er dan uiteindelijk Blond.

„(Het is) alsof al mijn zintuigen heel mijn leven lang afgestompt waren en ik dingen nu pas voor het eerst ervaar,” tweette The Tonight Show-host Trevor Noah dit weekend, nadat hij Blond van Frank Ocean een draaibeurt had kunnen geven. Ook consumenten en media snakten al naar groots en meeslepend entertainment. Muziekredacties stonden al de halve zomer stand-by: Ocean suggereerde een ‘surprise release’ (de standaardmarketingtruc van dit moment: praktisch in één klap je plaat uitbrengen zonder lang traject vooraf) maar rekte die vervolgens een aantal weken. Een dingetje is nog de albumtitel: Apple schrijft Blonde, op de hoes staat Blond, het heette tot vrijdag Boys Don’t Cry, maar dat is nu een tijdschrift en niemand snapt het meer.

Het album zelf is in de context van al die hype opvallend ingetogen en persoonlijk. Er werkte een keur aan supersterren en producers mee, maar nauwelijks prominent – de credits zijn indrukwekkend maar je moet bijvoorbeeld maar net weten dat Beyoncé op de achtergrond meezingt op het prachtige ‘Pink + White’.

Blond is een logisch volgend hoofdstuk in het eigenzinnige oeuvre van Ocean, die in 2011 indruk maakte met zijn hedonistische en verfrissende mixtape nostalgia, ULTRA en daarna met channel ORANGE een beklemmend en melancholisch kunstwerk afleverde over snakken naar liefde en lust, verstikkende welvaart en afstompende verslaving. Op Blonde keren die thema’s terug op atmosferische producties waarin vaak nauwelijks of geen beat zit. Een gospelachtig orgeltje, een piepende elektrische gitaar, synthesizertonen – de muziek ruist, zwelt aan, verandert van vorm.

Ocean kan met opvallend weinig – een uithaal, een sterk beeld, een effectje op zijn stem – een intense en intieme sfeer oproepen. Eenzaamheid. Geborgenheid. Genot. Nostalgie. De melodieën zijn vaak huiveringwekkend mooi. De nummers grijpen soepel in elkaar en creëren een consistente, wat ontheemde sfeer. Blond heeft soms iets schetsmatigs – de meesterlijk klaterende rap van André 3000 op ‘Solo (Reprise)’ is verfrissend recht-voor-zijn-raap. Maar het zijn de zich langzamer ontvouwende ideeën, beelden en met elkaar botsende productiedetails, waarmee Ocean de luisteraar geraffineerd met zich mee de eenzame nacht intrekt.