Slopen en slepen langs nieuwe A1

Reportage Infrastructuur

De werkzaamheden aan de A1 bij Muiden zijn zó omvangrijk, dat de weg nog steeds dicht is. „Qua complexiteit moeten we het niet veel gekker maken.”

Verplaatsing van zeven kilometer snelweg

De belangstellenden op het viaduct over de A1 bij Muiderberg zijn overwegend mannen op leeftijd. Anton Engels (72) zit in zijn scootmobiel. Elk weekend, en soms ook door de week, rijdt hij vanuit Weesp naar de A1 om te kijken naar de werkzaamheden. Hij rijdt ook weleens naar Almere om koffie te drinken, maar dit is leuker. „Fantastisch om te zien.”

Naast het viaduct wordt gewerkt aan het grootste project van Rijkswaterstaat van de laatste tien jaar: de verbreding en de verplaatsing van een stuk A1 tussen de knooppunten Diemen en Muiderberg. Acht rupskranen op een rij slaan en hakken dit weekend de oude spoorbrug bij Muiderberg met veel kabaal in stukken. De nieuwe spoorbrug staat ernaast. Die zou zondagavond zeventien meter worden versleept en wordt deze week op het spoor aangesloten.

Het slopen duurde langer dan gepland, bleek zondagmiddag. De steunpunten van de oude brug waren volgens Rijkswaterstaat „taaier dan voorzien”. Bovendien raakte door vallend beton het wegdek van de A1 ernstig beschadigd. De rijbaan naar Amsterdam was daarom deze maandagochtend niet vanaf 05.00 beschikbaar, zoals gepland. Vanuit Amersfoort kon er maar één rijbaan open. Rijkswaterstaat raadde weggebruikers maandagmorgen aan thuis te werken.

De brug voor het verkeer naar Amersfoort ging deze maandagochtend wel open. Eind september gebeurt dat voor het verkeer in de richting van Amsterdam.

Breedste aquaduct van Europa

In de aanloop naar het weekend kreeg de afsluiting van de A1 veel publiciteit. Automobilisten wisten dat ze vanuit Amsterdam naar Almere of Amersfoort moeten omrijden via Utrecht. Lokale wegen in Muiden en Muiderberg waren afgesloten om sluipverkeer te voorkomen. Zaterdagmiddag stonden er flinke files, maar chaos bleef uit.

Ook per spoor was Flevoland slecht bereikbaar. Spoorbeheerder ProRail werkt nog tot vrijdagmiddag aan spoorvernieuwing rond Almere.

Een paar kilometer van de spoorbrug vandaan wacht glimmend nieuw asfalt op de eerste auto’s. Het nieuwe stuk A1 gaat onder de Vecht door in plaats van eroverheen. De oude Vechtbrug, oorzaak van filevorming, wordt gesloopt. Ter vervanging dient het breedste aquaduct van Europa. Weer iets verderop ligt een onlangs opgeleverde extra brug over het Amsterdam-Rijnkanaal, bij de aansluiting van de A9 op de A1.

TomTom weet ervan

Hans Ruijter, programmadirecteur bij Rijkswaterstaat, loopt over het viaduct en oogt ontspannen. Er staat veel op het spel; op verschillende locaties langs het zeven kilometer lange traject werken meer dan duizend mensen van drie aannemersbedrijven. Alles moet gebeuren tussen vrijdagavond 20.00 uur en maandagochtend 05.00 uur. Zo was het plan.

Rijkswaterstaat en ProRail kozen in overleg voor het gelijktijdig uitvoeren van het werk, om de hinder te beperken tot zeven dagen. Omvangrijke werkzaamheden worden zoveel mogelijk in vakantietijd uitgevoerd, om forenzen te ontzien.

De komende weken rekent Rijkswaterstaat op onwennigheid en ‘zoekverkeer’. Om navigatiesystemen te helpen, is de planning al vroeg gemeld aan TomTom en Google. Volgens Ruijter is de logistiek van dit weekend een huzarenstukje. „Qua complexiteit moeten we het niet gekker maken, dit is de grens.”

Ruijter is verantwoordelijk voor het programma SAA, Schiphol-Amsterdam-Almere. De A1 is een van de vijf projecten van SAA, dat in 2024/25 moet zijn voltooid en in totaal 4,4 miljard euro kost. Ruijter verwacht dat meer wegcapaciteit zal leiden tot minder files. Er waren drie rijstroken in beide richtingen en één wisselstrook die zich aanpast aan de spits. Het worden vijf rijstroken in beide richtingen, plus twee wisselstroken.

Het tweede doel van de verplaatsing van de A1 is meer „leefbaarheid”, vooral voor Muiden. Nu ligt de weg pal naast het dorp, uiteindelijk ontstaat een strook met sportvelden en natuur. De grotere afstand tot het dorp en geluidschermen moeten leiden tot minder geluidsoverlast.

Minder verkeer op de ring

Uiteindelijk, zegt Ruijter, moet het SAA-programma leiden tot een ander gebruik van de snelwegen aan de oostkant van Amsterdam. „Komend vanuit het oosten gaan auto’s nu van de A1 naar de ringweg A10, en moeten ze afslaan voor de A9. Straks gaan ze van de A1 naar de A9, en moeten ze afslaan voor de A10. Zo leiden we het doorgaande verkeer over de A9, die veel capaciteit heeft, en ontlasten we de ring rond Amsterdam.”

Het werk aan de A1 wordt uitgevoerd door het consortium SAAone, bestaande uit bouwbedrijven VolkerWessels, Boskalis, Hochtief en financier DIF. In september 2013 begonnen ze met werken, vertelt projectdirecteur Michel Schwarte. Eind 2020 moet alles klaar zijn. Afgezien van de taaie brug ligt het werk voor op schema, want op het aquaduct staat ‘2017’. Kon dat niet meer gewijzigd, nu het 2016 wordt? Schwarte: „Nee, dat zit in het beton gegoten. Maar ach, beter zo dan andersom.”