Elke pispaal een vast contract

De drukste verkeersaders in Amsterdam zijn de hele sportzomer al in staat van verbouwing. Stoplichten zijn uitgeschakeld, auto’s, fietsen en voetgangers bewegen op de armgebaren van verkeersregelaars. Het zijn vooral oudere mannen, die via hoofdtelefoons met elkaar in verbinding staan. Het gaat verbazingwekkend soepel.

Dat vindt niet de fietser die voor me staat te wachten. Tjsongejongejonge!, moppert-ie. „Wat is nou eigenlijk het probleem”, vraagt een man naast hem. De mopperaar zwijgt, maar ik weet wel wat het probleem is. Dat is dat hij in zijn keuzevrijheid wordt beperkt door een vijftiger in een geel hesje en met een onmodieuze bril op zijn hoofd. Een fietser snauwt in het voorbijrijden: „Wat een oen!”.

De IJtunnel is afgesloten en toch stuurt een Peugeot met piepende banden richting ingang. Regelaar Öznur Özdemir springt opzij. „Ik ben een grotere pispaal dan een stoplicht”, zegt ze.

De helft van de verkeersregelaars die ik spreek zijn werkzoekenden, via het UWV aangesteld. Ze weten dat hun werkgever een flinke premie opstrijkt voor hun aanstelling of dat die hen gratis, met behoud van uitkering, kan inzetten. En dat ze na zes maanden weer worden ‘geloosd’, zoals ze zelf zeggen. „Als je zegt: ik kan vandaag geen zestien uur werken, maar drie, word je beschouwd als werkweigeraar”, zegt Özdemir. „Als je op straat staat en je krijgt de boodschap dat je drie uur langer moet werken, mag je niet weigeren.” Leo Dijkhuizen uit Den Haag, 64 jaar, verdient in Amsterdam 10 euro netto per uur.

Louis van Rooijen uit Rotterdam-Zuid werkte dertig jaar als stukwerker en dokmatroos bij scheepswerf Verolme. Die functies verdwenen in de jaren tachtig uit de haven en de arbeiders erbij. Een vaste baan, zegt Van Rooijen, is voor hem niet meer weggelegd.

Daar denkt D66-leider Alexander Pechtold anders over. De voormalige kampioen flexibilisering arbeidsmarkt – „zzp’ers zijn de ruggengraat van onze economie”, zei hij een jaar geleden bij Kamerbreed – en onvermoeibare ijveraar voor de versoepeling van ontslagrecht deed dit weekend een brutale verkiezingsbelofte. Hoewel, belofte; hij zal natuurlijk niet de fout van Mark ‘iedere werkende Nederlander krijgt duizend euro’ Rutte maken. Pechtolds belofte is meer een inspanningsverplichting: „Een vaste baan moet voor iedere werknemer die dit wil bereikbaar zijn. Nederland moet geen land worden waarin je alleen een vaste baan kunt krijgen als je een universitair diploma hebt.”

Louis van Rooijen schudt zijn hoofd. Robots namen zijn havenwerk over. „Laaggeschoolde arbeid die verdwijnt, komt nooit meer terug.”

Als het hem werkelijk om solidariteit gaat, kan Pechtold beter bedenken hoe Louis van Rooijen zijn dagen zinvol en eervol kan doorbrengen.

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl; Twitter: @JuttaChorus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.