Vier jaar later lukt het net niet

Zilver

In de shoot-out van de hockeyfinale gingen de Nederlandse vrouwen ten onder tegen Groot-Brittannië. Niet één poging van 23 meter was raak. Geen prolongatie van de olympische titel. Wel verdriet.

Naomi van As speelde een sterke wedstrijd, maar kon niet voorkomen dat Nederland de finale uiteindelijk zou verliezen. Foto Sander Koning/ANP

De verbijstering was van de gezichten af te lezen. In de koele Braziliaanse avond verloren de Nederlandse hockeysters, na tien jaar dominantie in het wereldhockey, hun aureool van onoverwinnelijkheid.

Niet Nederland, maar Groot-Brittannië ging er in Rio met het olympisch goud vandoor, na een dramatische serie shoot-outs, op een avond waar maar één team recht had op de titel. Maar dat Nederland op het veld superieur was geweest telde niet meer nadat het in reguliere speeltijd 3-3 was geworden. De realiteit was dat de Nederlandse speelsters in de serie shoot-outs geen enkele keer wisten te scoren. Willemijn Bos, Ellen Hoog, Laurien Leurink en Margot van Geffen kwamen niet langs de Britse keepster Maddie Hinch. Hoe wreed het slot ook was voor de ploeg van bondscoach Alyson Annan, in een buitenwijk van Rio de Janeiro kwam aan een unieke periode definitief een einde.

Tranen bij aanvoerster Maartje Paumen, uitblinkster Naomi van As, tranen bij alle speelsters die hadden gehoopt op de derde gouden medaille op rij. Het zou een unieke trilogie zijn geweest, vooral voor de vijf speelsters die er al eerder bij waren.

Maar de feiten waren keihard: voor het eerst sinds de olympische finale van Athene (2004) verloren de Nederlandse hockeysters weer eens een wedstrijd. Terwijl de Nederlandse vrouwen afdropen vierden de Britse ploeg de eerste olympische titel in de geschiedenis. Twee keer eerder hadden ze brons veroverd, in 1992 (Barcelona) en in 2012 (Londen).

Het indrukwekkende Oranje-tijdperk begon in 2006, met de wereldtitel in Madrid. Na het olympisch goud va 2008 (Beijing) en 2012 (Londen), en nog een wereldtitel in 2014 (Den Haag), ging de ploeg vrijdagavond op het blauwe kunstgras van het Centro Nacional de Hóquei volkomen onnodig onderuit tegen de nummer zeven op de wereldranglijst.

Indrukwekkende opmars

Nederland had nog nooit eerder op de Spelen van Groot-Brittannië verloren. Maar de voortekenen waren niet gunstig. De Britse ploeg was, mede dankzij de Spelen in eigen land vier jaar geleden, al enkele jaren aan een indrukwekkende opmars bezig. En Nederland was gewaarschuwd: een jaar geleden verloor de ploeg ook al verrassend – en volkomen onnodig – de finale van het Europees kampioenschap in Londen van Engeland. Nederland verspeelde toen in het laatste kwartier een soevereine 2-0 voorsprong en verloor vervolgens ook al met shoot-outs.

Die deceptie betekende het einde van het bondscoachschap van Sjoerd Marijne – en de rentree van Annan op het internationale toneel. Zij werd als speelster van Australië twee keer olympisch kampioen, in 1996 en 2000.

Maar Nederland had het nooit makkelijk, in Rio. De ploeg overleefde zowel de kwartfinale tegen Argentinië (3-2) als de halve finale tegen Duitsland na zenuwslopende partijen waarin niet goed werd gespeeld. Met name tegen Duitsland scheerde Nederland al langs de rand van de afgrond, en bracht een serie shoot-outs ternauwernood verlossing, vooral dankzij een heldenrol van keepster Joyce Sombroek.

Vrijdagavond hield ze er opnieuw drie tegen, maar deze keer was het niet genoeg om haar ploeg te redden. Dat het opnieuw op shoot-outs aankwam, net als in de halve finale tegen Duitsland, had de ploeg van Annan aan zichzelf te wijten. Nederland maakte met oogstrelend hockey een spektakel van de finale, maar de superioriteit op het veld leverde in reguliere uiteindelijk niets op. Met een gelijkspel (3-3) deed de ploeg zichzelf ernstig tekort.

Nederland begon uitstekend en had via Maartje Paumen al direct op voorsprong moeten komen nadat Laurien Leurink was getorpedeerd in de cirkel, maar de aanvoerster pushte de strafbal recht op Maddie Hinch. Kort daarop leek Naomi van As op weg naar de openingstreffer, maar ook haar schot werd gekeerd. Een minuut later was het aan de andere raak, toen Lily Owesley een afgeslagen bal eenvoudig achter Joyce Sombroek werkte (0-1).

Uitblinker Van As

Nederland antwoordde sterk in het tweede kwart, toen Lidewij Welten doorbrak en Kitty van Male vrij voor het doel bracht. De aanvalster van Amsterdam maakte het karwei schitterend af met een backhand. Nederland was los, mede dankzij uitblinker Van As. Paumen sloeg toe met een snoeiharde corner (2-1), maar door een enorme dekkingsfout achterin maakten de Britse vrouwen uit het niets gelijk via Crista Cullen.

Maar de ploeg van Annan had Groot-Brittannië ook in het derde kwart in een ijzeren greep. Een hele serie strafcorners was nodig om het verschil op het veld in doelpunten uit te drukken. Van Male zorgde met haar tweede treffer uit een perfect uitgevoerde cornervariant – voor de verdiende voorsprong (3-2).

Eén uitbraak van Groot-Brittannië, resulteerde in een serie corners, waaruit Nicola White negen minuten voor het einde (3-3) maakte, volkomen tegen de verhoudingen in.

Het brons was in Rio voor de Duitse vrouwen, die eerder op de dag in hetzelfde stadion met 2-1 wonnen van Nieuw Zeeland.