Roche verhulde bijwerkingen afslankmiddel

Wat zit er zoal in de trukendoos van de farmaceutische industrie om een nieuw medicijn zo gunstig mogelijk uit te laten komen? Peter Gøtzsche, een bekende luis in de pels van de farma, beschrijft deze week in PLOS Medicine hoe Roche te werk ging bij het afslankmiddel orlistat. Gøtzsche en zijn team vergeleken wetenschappelijke publicaties van zeven klinische studies van het medicijn met de studiedocumentatie die Roche aanleverde bij de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA. Gøtzsche kreeg die documenten na jarenlang aandringen via een beroep op de wet openbaarheid van bestuur.

Uit vergelijking blijkt dat in de wetenschappelijke publicaties een belangrijke bijwerking van orlistat, darmklachten met vettige diarree, grotendeels onvermeld bleef. Volgens Gøtzsche vermelden die artikelen slechts 3 tot 33 procent van de geconstateerde bijwerkingen. Ook in de registratiedocumenten deed Roche aan damage control. Arts-onderzoekers kregen de opdracht de term ‘diarree’ te vermijden. Zo kon deze bijwerking over diverse categorieën worden verdeeld waardoor hij minder frequent leek.

Orlistat werd in 1998 toegelaten op de Europese markt. De studies zijn dus al van twintig jaar geleden. Of soortgelijke trucs nog steeds worden toegepast in de farma is niet zeker.